نشریه علمی-پژوهشی مکانیک سنگ

نشریه علمی-پژوهشی مکانیک سنگ

انتخاب ماشین تونل‌بری تمام مقطع (TBM) مناسب با استفاده از روش شباهت به گزینه ایده‌آل فازی (FTOPSIS) مطالعه موردی: قطعه دوم تونل امام زاده هاشم (ع)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
رضا میکائیل 1
پیمان جعفر شیرزاد 1
جعفر خادمی حمیدی 2
1 دانشگاه صنعتی ارومیه، ارومیه، ایران.
2 دانشکده مهندسی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.
چکیده
استفاده از ماشین‌های تونل‌بری مکانیزه تمام مقطع تحت شرایط زمین‌شناسی مختلف، به منظور حفاری تونل‏‌های طویل در سال‌های اخیر گسترش زیادی پیدا کرده است. انتخاب ماشین تونل‌بری تمام مقطع مناسب، یکی از مراحل مهم و تعیین کننده در پیش‌برد فرآیند حفاری است. در این راستا می‌توان با توجه به مشخصات محیط حفاری و ماشین تونل‌بر، مناسب‌ترین ماشین را انتخاب کرد. در گام نخست از این تحقیق معیارهایی از قبیل: شاخص RQD، مقاومت فشاری، مقاومت کششی، ناپایداری سینه‌کار، ناپایداری دیواره‌ها، فاصله‌داری ناپیوستگی‌ها، هجوم آب مچاله شوندگی، زون‌های گسلی، حفرات انحلالی، قطر تونل، شیب تونل، شعاع انحنای مسیر در مسیر قطعه دوم تونل امام‌زاده هاشم (ع) مورد ارزیابی قرار گرفت و در گام بعد به بررسی و انتخاب مناسب‌ترین ماشین تونل‌بری مکانیزه از میان چهار ماشین پیشنهادی پرداخته شد. بدین ترتیب با استفاده از روش Fuzzy-TOPSIS و بهره‌گیری از نظرات خبرگان، مناسب‌ترین ماشین تونل‌بری مکانیزه برای حفاری قطعه دوم تونل امام‌زاده هاشم (ع) انتخاب شد. نتایج حاصل از بررسی نشان داد که با توجه به معیار‌های مذکور ماشین تونل‌بری Double Shield Universal TBM مناسب‌ترین گزینه برای حفاری قطعه دوم تونل امام‌زاده هاشم (ع) می‏‌باشد.
کلیدواژه‌ها
انتخاب ماشین تونل بری تمام مقطع
روش Fuzzy-TOPSIS
تونل امام زاده هاشم (ع)
Double Shield Universal TBM
  1. Barla, G., & Pelizza, S. (2000). TBM tunnelling in difficult ground conditions. geoeng melbourne Australia.
  2. Bejari, H., shahriar, k., khademi hamidi, j., & Akbarpour Shirazi, M. (2010). Optimal Tunneling method selection using Fuzzy multiple Attribute decision making method. ISRM International symposium.
  3. Fahimdanesh, S., & Hafezi Moghadas, N. (2014). Tunneling machine selection model based on geologic parameters using AHP method. Indian Journal of Scientific Research, 137-145.
  4. Fouladgar , M. M., Yazdani Chamzini, A., & Zavadskas, E. K. (2012). Risk evaluation of tunneling projects. Archives of Civil and Mechanical Engineering, 1-12.
  5. Jafari Rad, A. R., & Bucsh, W. (2011). Porphyry Copper Mineral Prospectivity Mapping Using Interval Valued Fuzzy Sets Topsis Method in Central Iran. Journal of Geographic Information System, 312-317.
  6. Karami, M., Faramarzi, L., & Raisi Gahrooee, D. (2014). The influence of geological features abd geomechanical properties of rock mass on TBM selection for SABZKOUH water conveyance tunnel. Journal of engineering geology, 2169-2198.
  7. Khademi Hamidi, J., Shahriar, K., Rezai, B., Rostami, J., & Bejari, H. (2010). Risk assessment based selection of rock TBM for adverse geological conditions using Fuzzy-AHP. Bullten of engineering geology and the environment, 523-532.
  8. Lashgari, A., Yazdani Chamzini, A., Fouladgar, M. M., Zavadskas, E. K., shafiee, S., & Abbate, N. (2012). Equipment selection using Fuzzy multi criteria decision making model: case study of Gole Gohar Iron Mine. Inzinerine Ekonomika- Engineering Economics, 125-136.
  9. Mikaeil, R., Zare Naghadehi, M., & Khalokakaie, R. (2009). A decision support system using fuzzy analytical hierarchy process (FAHP) and TOPSIS approaches for selecting of the optimum underground mining method. Archives of mining science, 349-368.
  10. Pazand, K., & Hezarkhani, A. (2014). Porphyry Cu potential area selection using the combine AHP-TOPSIS methods, a case study in siahrud area (NW, IRAN). Earth Science Informations, 207-220.
  11. Safari, M., Kakaei, R., Ataei, M., & Karazmoozian, M. (2012). Using Fuzzy-TOPSIS method for material processing plant site selection. Arabian journal of Geosciences, 1011-1019.
  12. Shahriar, K., Sharifzadeh, M., & Khademi Hamidi, J. (2008). Geotechnical risk assessment based approach for rock TBM selection in difficult ground conditions. Tunnelling and Underground Space Technology, 318-325.
  13. Shiyoung, W., Wang, G., jinsong, X., & Jian, W. (2008). Research on TBM Type-selection and key construction technology for Jippeng 2 hydropower station. Chinese Journal of Rock Mechanics and Engineering, 15.
  14. Weibing, L., & Bin, L. (2009). Analyses of the Geological factors effecting on selecting type of TBM. Chinese Journal of Rock Mechanics and Engineering.
  15. Xinmin, W., Jianchun, Q., Qilini, Z., Wujiu, C., & Xianlong, C. (2013). Mining method optimization of Gu mountain stay ore based on AHP-TOPSIS evaluation model. Journal of Central south University (science and Technology).
  16. Yari, M., Monjezi, M., & Bagherpour, R. (2014). Selecting the most suitable blasting pattern using AHP-TOPSIS method: sungun copper mine. Mineral Mining Technology, 967-975.
  17. Yazdani Chamzini, A., & Haji Yakhchali, S. (2012). Tunnel Boring Machine (TBM) selection using fuzzy multicriteria decision making method. Tunnelling and Underground Space Technology, 194-204.
  18. Yazdani, A., Lashgari, A., & Basiri, M. H. (2010). Choosing shaft sinking method by using the combination of Fuzzy AHP &Fuzzy TOPSIS approaches. 1st International applied geological congress, Islamic Azad University. tehran.
  19. ساحل, م. م. (1382). خدمات مهندسی طرح و ساخت تونل قطعه دوم امامزاده هاشم (ع). تهران.
  20. کوروش , ش., شریف زاده, م., خادمی حمیدی, ج., حدادی, م. (1385). انتخاب ماشین تونلزنی تمام مقطع در سنگ بر اساس کاهش مخاطرات ژئوتکنیکی. هفتمین کنفرانس تونلسازی تهران-ایران, (ص. 1059-1070). تهران.
  21. عطایی, م. (۱۳۸۹). تصمیم گیری چند معیاره فازی. (ک. محمد, تدوین) شاهرود: انتشارات دانشگاه صنعتی شاهرود.
نشریه علمی-پژوهشی مکانیک سنگ
دوره 1، شماره 2
تابستان 1396
صفحه 29-40