انجمن مکانیک سنگ ایراننشریه علمی-پژوهشی مکانیک سنگ2588-74328420250319Three-dimensional modeling of stress arching and determination of zones with fracture potential in rock-fill dams in narrow valleys (case study: Lorestan Roodbar dam)مدلسازی عددی سه‌بعدی قوس‌زدگی تنش و تعیین نواحی با پتانسیل شکست در هسته سدهای خاکی در دره‌های تنگ (مطالعه موردی: سد رودبار لرستان)11421805410.22034/IRSRM.2025.504581.1018FAامیرحسینامینیدانشکده مهندسی معدن، دانشکدگان فنی دانشگاه تهران، دانشگاه تهران، تهرانعلی رضاکارگردانشکده مهندسی معدن، دانشکدگان فنی دانشگاه تهران، دانشگاه تهران، تهرانمحمد حسینخسرویدانشکده مهندسی معدن، دانشگاه بیرجند0000-0002-7600-5786حسینبهزادیدانشکده مهندسی معدن، دانشگاه صنعتی اصفهان، اصفهان، ایرانJournal Article20250204The existing statistics on the failure of embankment dams worldwide emphasize the importance of regular control over the behavior of such dams in order to assess the safety and stability of their different zones, both during the construction phase and during operation. The occurrence of arching and reduction in stress levels within the core of embankment dams is one of the factors that can lead to the initiation and development of cracks and pose a risk to the stability of the dam. In analysis of the state of stress distribution in embankment dams located in narrow valleys due to the three-dimensional effect (longitudinal and transverse) of stress arching within the core, two-dimensional models cannot obtain correct results, and this work is only possible with three-dimensional modeling. This research was conducted with the aim of determining the stress arching pattern within the clay core of embankment dams located in narrow valleys using a three-dimensional model and determining the zones prone to fracture according to the existing stress distribution, specifically, the data of the Lorestan Roodbar Dam was used and the mentioned objectives were determined precisely for this dam.<br>In this study, at first the three-dimensional modelling of the Lorestan Roodbar rock-fill dam, located in a narrow valley, was carried out using PLAXIS 3D V.22 software. Then, the intensity of arching phenomenon within the core was investigated at the end of construction and initial impounding stages. The maximum amount of arching was observed to occur at one fifth of the dam's height above the core base at the end of construction, and the intensity of arching increased after one year of dam impounding. In addition, the condition of the core in terms of tensile zones and, consequently, the potential for crack development and fracture at the end of construction was investigated. The dimensions of the expansion of these zones were determined, and indicated the presence of tensile zones in the upper elevations, around fifty meters from the crest, and near the abutments.وقوع قوس‌زدگی و کاهش سطح تنش در هسته سدهای خاکی یکی از عواملی است که می‌تواند منجر به ایجاد و رشد ترک شده و زمینه شکست هیدرولیکی را فراهم سازد. در سدهای خاکی احداث شده در دره‌های تنگ به دلیل اثر سه بعدی (طولی و عرضی) قوس‌زدگی تنش در هسته، مدل‌های دو بعدی نمی‌توانند نتایج صحیحی بدست دهند و تحلیل وضعیت توزیع تنش نیازمند مدلسازی سه بعدی است. تحقیق حاضر با هدف تعیین الگوی قوس‌زدگی تنش در هسته رسی سدهای خاکی واقع در دره‌های تنگ با استفاده از مدل سه بعدی و تعیین نواحی مستعد شکست با توجه به توزیع تنش موجود، صورت گرفته که به طور خاص از اطلاعات سد رودبار لرستان استفاده و اهداف مذکور برای این سد تعیین گردیدند. در این پژوهش، با مدلسازی سه‌بعدی سد رودبار لرستان واقع در دره‌ای تنگ (V-شکل) در نرم‌افزار PLAXIS 3D، شدت پدیده قوس‌زدگی تنش هسته در مراحل پایان ساخت و آبگیری اولیه بررسی شد. نتایج نشان دادند که حداکثر میزان قوس‌زدگی پس از ساخت بدنه در "1" /"5" ارتفاع سد از کف هسته رخ داده و با آبگیری سد پس از یکسال، شدت قوس‌زدگی تنش افزایش می یابد. همچنین وضعیت هسته از نظر نواحی با سطح تنش کم و درنتیجه وجود پتانسیل رشد ترک و شکستگی پس از تکمیل ساخت با دو معیار 1) نواحی کششی و 2) معیار اسکافیلد (1980) –بر پایه مکانیک خاک حالت بحرانی- بررسی و ابعاد گسترش این نواحی مشخص گردید که هر دو معیار بیان‌گر وجود نواحی مستعد شکست در ارتفاعات بالایی و مجاور تکیه‌گاه‌ها بودند.https://www.irsrmjournal.ir/article_218054_a716f8f750dd2d7d2093407c5598a673.pdfانجمن مکانیک سنگ ایراننشریه علمی-پژوهشی مکانیک سنگ2588-74328420250319An analytical method based on stress arching theory for stabilization of soil slopes using a single row of pilesارائه یک روش تحلیلی بر پایه تئوری قوس‌زدگی تنش جهت پایدارسازی شیروانی‌های خاکی با استفاده از یک ردیف شمع152521656610.22034/IRSRM.2025.22039.1068FAحسنسرفرازدانشکده مهندسی معدن، دانشگاه تهرانمحمدحسینخسرویگروه مهندسی معدن، دانشکده مهندسی، دانشگاه بیرجند0000-0002-7600-5786Journal Article20250201Slope stabilization is a critical challenge in geotechnical engineering. In recent years, innovative techniques, such as pile installation, have been proposed to address this issue. This study presents a novel analytical method that accounts for the stress arching phenomenon along the height of the sliding layer between two lateral piles. First, the vertical cross-sectional stress distribution behind the piles was analyzed in a two-dimensional soil model, incorporating stress arching effects within the sliding layer. Subsequently, the plastic deformation theory was employed to calculate the lateral forces acting on the piles. Finally, the proposed analytical method was validated through comparisons with laboratory test results and existing analytical approaches. The results revealed that the lateral force on the pile decreases after reaching its maximum value near the sliding surface, exhibiting a nonlinear distribution along the pile depth. The proposed analytical method demonstrates promising accuracy in predicting lateral forces on stabilizing piles, offering a reliable tool for practical geotechnical applications.یکی از مسائل مهم در مهندسی ژئوتکنیک، پایدارسازی شیروانی‌های خاکی است. برای این منظور، روش-های جدیدی از جمله استفاده از شمع‌کوبی در سال‌های اخیر ارائه شده است. در این تحقیق، روش تحلیلی جدیدی با در نظر گرفتن پدیده قوس‌زدگی در امتداد ارتفاع لایه لغزنده بین دو شمع جانبی ارائه شده است. ابتدا با در نظر گرفتن قوس‌زدگی در امتداد ارتفاع لایه لغزنده، تنش در پشت شمع در یک مقطع قائم خاک به صورت دوبعدی تحلیل شد. سپس از تئوری تغییر شکل پلاستیک برای محاسبه نیروی جانبی وارد بر شمع استفاده شد. درانتها، روش تحلیلی پیشنهادی با نتایج آزمایشگاهی و روش‌های تحلیلی موجود مقایسه و اعتبارسنجی شد. نتایج نشان داد که نیروی جانبی وارد بر شمع پس از رسیدن به مقدار بیشینه در نزدیکی سطح لغزش کاهش می‌یابد و توزیع آن به شکل غیرخطی می‌باشد. روش تحلیلی پیشنهادی را می‌توان برای پیش‌بینی نیروی جانبی وارد بر شمع با دقت قابل قبولی استفاده نمود.https://www.irsrmjournal.ir/article_216566_85300e2b25fa6e5a33ac2083b24f1335.pdfانجمن مکانیک سنگ ایراننشریه علمی-پژوهشی مکانیک سنگ2588-74328420250319Prediction of maximum ground surface subsidence induced by longwall mining using a hybrid support vector regression model optimized by golden eagle algorithmپیش‌بینی حداکثر نشست سطح زمین ناشی از معدنکاری جبهه‌کار طویل با استفاده از مدل ترکیبی ماشین بردار پشتیبان و الگوریتم فراابتکاری عقاب طلایی275122266510.22034/IRSRM.2025.563948.1093FAفریبرزمتین پوردانشکده مهندسی معدن، پردیس دانشکدگان فنی، دانشگاه تهران، تهران، ایران0009-0007-1163-8228عباسمجدیدانشکده مهندسی معدن، پردیس دانشکدگان فنی، دانشگاه تهران، تهران، ایرانJournal Article20241225This study aims to develop accurate data-driven models for predicting the maximum ground surface subsidence (Smax) induced by longwall coal mining, one of the key challenges in mining engineering. Accurate prediction of Smax is crucial for minimizing damage to surface and subsurface structures and enhancing operational safety. A total of 46 datasets from literature, involving three influential parameters including coal seam thickness (hs), depth of cover (H), and panel width (Lw), were collected. Two predictive models were developed: a support vector regression (SVR) model optimized using the Golden Eagle Optimization (GEO) algorithm (SVR-GEO), and a nonlinear multivariate regression model (NLMR). The generalization ability of SVR-GEO was validated using 5-fold cross-validation. Models’ performance in both training and testing phases was evaluated using Taylor diagrams, regression error characteristic (REC) curves, and six statistical indices (R², VAF, a20, RMSE, MAE, and MAPE), and compared against six empirical equations. Results showed that SVR-GEO outperformed both NLMR and empirical models, achieving R² values of 0.988 (training) and 0.942 (testing). Sensitivity analysis revealed that coal seam thickness (hs) had the greatest impact on Smax, followed by panel width (LW) and depth of cover (H). The SVR-GEO model is proposed as a robust and reliable tool for predicting Smax in longwall mining projects.در این مقاله، هدف توسعه مدل‌هایی داده‌محور برای پیش‌بینی حداکثر نشست سطح زمین (Smax) ناشی از استخراج زغال‌سنگ به روش جبهه‌کار طویل است؛ پدیده‌ای که از چالش‌های اساسی مهندسی معدن محسوب می‌شود و پیش‌بینی آن می‌تواند در کاهش خسارات اعمالی به سازه‌های سطحی و زیرسطحی مجاور و ارتقاء ایمنی عملیات معدنی مؤثر باشد. بدین منظور، ۴۶ دسته داده معتبر از مطالعات پیشین شامل سه پارامتر کلیدی ضخامت لایه زغال‌سنگ (hs)، عمق روباره (H) و عرض پهنه استخراجی (Lw) گردآوری شد.در ادامه، یک مدل پیش‌بینی‌کننده ترکیبی مبتنی بر رگرسیون ماشین بردار پشتیبان (SVR) که با الگوریتم فراابتکاری عقاب طلایی (GEO) بهینه‌سازی شده است توسعه یافت. به‌منظور ارزیابی عملکرد این مدل، یک مدل مقایسه‌ای نیز بر پایه رگرسیون چندمتغیره غیرخطی (NLMR) توسعه داده شد. برای ارزیابی تعمیم‌پذیری و پایداری مدل SVR-GEO، از تکنیک اعتبارسنجی متقابل5-بخشی استفاده شد. عملکرد مدل‌های پیشنهادی در مراحل آموزش و تست با بهره‌گیری از دیاگرام تیلور، منحنی مشخصه خطای رگرسیون (REC) و شش شاخص آماری شامل ضریب تعیین (R²)، شمول واریانس (VAF)، a20، جذر میانگین مربعات خطا (RMSE)، میانگین قدرمطلق خطا (MAE) و میانگین درصد خطای مطلق (MAPE) مورد ارزیابی و مقایسه با شش رابطه تجربی رایج قرار گرفت. نتایج بدست آمده از دیاگرام تیلور و منحنی مشخصه خطای رگرسیون (REC) حاکی از آن است که مدل SVR-GEO در هر دو مرحله آموزش و تست عملکرد به‌مراتب بهتری نسبت به مدل NLMR و روابط تجربی دارد. همچنین، نتایج بدست آمده براساس شاخص‌های آماری نشان داد که مدل SVR-GEO دارای بالاترین دقت و کمترین میزان خطا نسبت به مدل NLMR و روابط تجربی است؛ به‌طوری‌که مقادیر شاخص‌های R²، VAF، a20، RMSE، MAE و MAPE این مدل به ترتیب در مرحله آموزش 0.988، 98.8%، 0.946، 0.134، 0.053 و 5.7% و در مرحله تست 0.942، 93.9%، 0.778، 0.292، 0.235 و 19.7% بدست آمد. در نهایت، نتایج تحلیل حساسیت نشان داد که ضخامت لایه زغال‌سنگ (hs) بیشترین تأثیر را بر Smax دارد و پس از آن، عرض پهنه (Lw) و عمق روباره (H) در اولویت قرار دارند. بنابراین، مدل پیشنهادی SVR-GEO می‌تواند به‌عنوان ابزاری دقیق، مطمئن و کارآمد برای پیش‌بینی Smax در پروژه‌های معدنی به روش جبهه‌کار طویل مورد استفاده قرار گیرد.https://www.irsrmjournal.ir/article_222665_a88510e3672a6bb4f678d49ecb584bac.pdfانجمن مکانیک سنگ ایراننشریه علمی-پژوهشی مکانیک سنگ2588-74328420250319Validation of numerical simulation of fluid flow through rough rock fractures using physical modeling based on 3D printingاعتبارسنجی شبیه‌سازی عددی جریان سیال عبوری از شکستگی‌های سنگی زبر با استفاده از مدلسازی فیزیکی مبتنی بر چاپ سه‌بعدی536422316510.22034/irsrm.2025.530650.1063FAاحمدرحمانی شهرکیدانشگاه صنعتی اصفهانعلیرضاباغباناندانشگاه صنعتی اصفهان0000-0001-8616-5807امینازهریدانشگاه صنعتی اصفهانعلیعسکرپور کبیردانشگاه صنعتی اصفهانامیرحسینواحدیدانشگاه صنعتی اصفهانسینامیرزابیگیدانشگاه صنعتی اصفهانJournal Article20241225Accurate prediction of fluid transport through fractured rocks is critical for groundwater management, hydrocarbon recovery, geothermal energy extraction, and subsurface waste isolation. Classical cubic‑law formulations fail when aperture variability and surface asperities dominate flow resistance, necessitating full Navier–Stokes modelling. Such models, however, require high‑quality experimental data for calibration and validation. Conventional casting or engraving cannot reproduce field‑scale roughness repeatably. This research addresses these challenges by combining precise additive manufacturing of fracture geometries with a pressure‑controlled permeameter, delivering reproducible datasets for numerical verification and future parametric studies. Surface topographies representing JRC 0, 10 and 20 were generated in CAD, respecting a 54 mm diameter and 110 mm length to fit a Hoek triaxial cell. The halves were printed from rigid photopolymer, sealed, water‑saturated, and assembled. A perforated 3D‑printed distributor ensured uniform inflow. Upstream head levels produced inlet pressures of 195, 293, 391 and 489 Pa; lateral confinement of 1–2 bar prevented side leakage. Outflow was weighed at one‑minute intervals until steady conditions were reached. Numerical meshes employed hexahedral elements refined near asperities. Incompressible, laminar Navier–Stokes equations were solved with a coupled pressure–velocity algorithm; convergence was accepted at residuals <10⁻⁶. Discharge increased linearly with inlet pressure for every roughness, yet absolute flow rates decreased as JRC rose. At 195 Pa, measured flow declined from 538 mL min⁻¹ (JRC 0) to 431 mL min⁻¹ (JRC 20); simulations predicted 524 mL min⁻¹ and 419 mL min⁻¹ respectively. Maximum deviation across all cases was 4.8 %, attributable to minor printing tolerances and sensor resolution. The validated CFD model accurately captures roughness‑controlled head losses and is extensible to intersecting fractures, non‑Darcy regimes, and thermo‑hydraulic coupling. Practically, the combined laboratory–numerical platform offers a dependable means for parameterizing permeability in fractured reservoirs and for benchmarking up‑scaled network models.اعتبارسنجی مدل‌های عددی، ابزاری کلیدی برای استفاده در تحلیل‌های پیشرفته مانند جریان‌های غیرخطی و شبکه‌های پیچیده شکستگی محسوب می‌شود. مدلسازی‌های عددی مبتنی بر قانون مکعب، در شبیه‌سازی اثرات زبری سطح و تغییرات فشار هیدرولیکی دقت کافی را ندارند. فلذا تدقیق و تطبیق آنها با نتایج آزمایشگاهی دقیق و داده‌های تجربی ضروری است. در این زمینه تکرارپذیری نمونه‌های مورد آزمایش و تطبیق کامل نمونه‌های آزمایش عددی و تجربی در شرایط مرزی مختلف نیازمند چاپ و کپی‌سازی با دقت بالا است. در این مطالعه، نمونه‌های شکستگی با زبری‌های کنترل‌شده (JRC=0، 10،20) به‌وسیله چاپ سه‌بعدی تولید شدند. آزمایش‌ها تحت فشارهای هیدرولیکی مختلف انجام شد و نرخ جریان و توزیع فشار ثبت گردید. شبیه‌سازی عددی با استفاده از نرم‌افزارSTAR-CCM+ و روش حجم محدود برای حل معادلات ناویر- استوکس انجام شد. نتایج نشان داد داده‌های عددی و آزمایشگاهی با خطای کمتر از %5 مطابقت دارند. افزایش زبری سطح موجب کاهش نرخ جریان شد؛ به‌عنوان نمونه، در فشار 195 پاسکال، دبی از 523.51 میلی‌لیتر بر دقیقه (JRC=0) به 418.808 میلی‌لیتر بر دقیقه (JRC=20) کاهش یافت. همچنین، افزایش فشار هیدرولیکی به‌طور خطی نرخ جریان را افزایش داد؛ برای JRC=10، دبی از 481.629 میلی‌لیتر بر دقیقه در 195 پاسکال به 1062.8392 میلی‌لیتر بر دقیقه در 489 پاسکال رسید. این پژوهش نشان داد که ستاپ آزمایشگاهی طراحی‌شده قادر به اعتبارسنجی دقیق مدل‌های عددی است و این مدل‌های عددی و ستاپ آزمایشگاهی را برای تحلیل‌های پیشرفته‌تر، نظیر جریان‌های غیرخطی و شکستگی‌های متقاطع می‌توان استفاده کرد.https://www.irsrmjournal.ir/article_223165_f828156743af6af66739e43d5e9a41a5.pdfانجمن مکانیک سنگ ایراننشریه علمی-پژوهشی مکانیک سنگ2588-74328420250319Damage detection in cement mortar samples using wavelet transform analysis of non-destructive ultrasonic test resultsشناسایی آسیب در نمونه‌های ملات‌سیمانی با تحلیل تبدیل موجک نتایج آزمون غیرمخرب اولتراسونیک658722312110.22034/irsrm.2025.525872.1043FAابوالفضلفقیهی حبیب آبادیدانشکده مهندسی معدن، دانشگاه صنعتی امیرکبیر، تهران، ایران.حامدملاداودیدانشکده مهندسی معدن، دانشگاه صنعتی امیرکبیر، تهران، ایران.Journal Article20250103In many previous studies on the nondestructive evaluation of cementitious materials, the primary focus has been on measuring ultrasonic pulse velocity, while signal analysis has largely remained qualitative or generalized. However, quantitative analysis of ultrasonic signal energy within specific frequency bands using wavelet-based techniques represents a research gap. This study explores the application of ultrasonic nondestructive testing for detecting defects and discontinuities in cement mortar samples with varying mix designs. Mortar samples with different cement contents (CC) were analyzed to investigate the relationship between material composition, wave velocity, and transit time. Ultrasonic signals were processed using Discrete Wavelet Transform (DWT) and Wavelet Packet Transform (WPT) to assess energy distribution across targeted frequency bands. Results revealed that the relative energy in the healthy frequency range was 95.5% in intact samples and 80.55% in damaged samples, while the energy in the damaged frequency band increased from 2.42% to approximately 11.26%. Additionally, increasing the cement content by about 20% improved the homogeneity of the samples, as the ultrasonic pulse velocity rose from 4007.62 m/s in the CC10 sample to 9768.5 m/s in the CC20 sample. The novelty of this research lies in integrating ultrasonic testing with wavelet-based energy analysis in specific frequency bands and quantitatively evaluating the impact of cement percentage on damage detection accuracy. This approach enables precise identification of damage even in low-strength samples. The study underscores the potential of signal processing techniques for effective defect detection and material homogeneity assessment in cement mortar samples with variable cement content.در بسیاری از مطالعات پیشین در حوزه ارزیابی غیرمخرب مصالح سیمانی، تمرکز اصلی بر اندازه‌گیری سرعت پالس امواج فراصوت بوده و تحلیل سیگنال عمدتاً به‌صورت کیفی یا در سطح کلی انجام شده است. در حالی‌که انرژی سیگنال‌های اولتراسونیک در باندهای فرکانسی مشخص با استفاده از ابزارهای موجک، تاکنون تحلیل کمی نشده است. این تحقیق به بررسی استفاده از آزمایش غیرمخرب فراصوتی بر شناسایی عوارض و نواقص در نمونه‌های ملات‌سیمان با طرح اختلاط‌های مختلف می‌پردازد. در این تحقیق، نمونه‌های ملات‌سیمان با محتوای سیمان (CC) متغیر مورد تحلیل قرار گرفتند تا رابطه بین ترکیب مواد، سرعت موج و زمان عبور بررسی شود. سیگنال‌های اولتراسونیک با استفاده از تبدیل موجک گسسته (DWT) و تبدیل بسته موجک (WPT) پردازش شدند تا توزیع انرژی در باندهای فرکانسی مورد ارزیابی قرار گیرد. نتایج نشان داد که انرژی نسبی در بازه فرکانسی سالم در نمونه‌های سالم 95.5 درصد و در نمونه‌های آسیب‌دیده 80.55 درصد است، در حالی که انرژی در بازه فرکانسی آسیب‌دیده از2.42 درصد به حدود 11.26 درصد افزایش یافته است. همچنین، افزایش محتوای سیمان تا حدود 20 درصد موجب بهبود همگنی نمونه‌ها شد، به‌طوری که سرعت پالس اولتراسونیک از 4007.62 متر بر ثانیه در نمونه CC10 به 9768.5 متر بر ثانیه در نمونه CC20 افزایش یافت. نوآوری این پژوهش در ترکیب روش اولتراسونیک با تحلیل انرژی موجک در باندهای فرکانسی و بررسی کمی تأثیر درصد سیمان بر دقت تشخیص آسیب است، که امکان شناسایی دقیق آسیب‌ها حتی در نمونه‌های کم‌مقاومت را فراهم می‌سازد. این پژوهش بر پتانسیل پردازش سیگنال برای شناسایی مؤثر نواقص و بررسی همگنی مواد در نمونه‌های ملات‌سیمان با محتوای سیمان متغیر تأکید می‌کند.https://www.irsrmjournal.ir/article_223121_b487fedb3f245d68b19e542dcb13d61d.pdfانجمن مکانیک سنگ ایراننشریه علمی-پژوهشی مکانیک سنگ2588-74328420250319Evaluation of Pipe Bursting operation on Adjacent Underground facilities Using 3D Numerical Analysisارزیابی عملکرد لوله تخریبی بر تاسیسات زیرزمینی مجاور با استفاده از تحلیل عددی899922344310.22034/IRSRM.2025.526345.8998FAوحیدغلامرضازادهگروه مکانیک سنگ، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران ، ایران0009-0008-7776-0098احسانطاهریاستادیار،گروه مکانیک سنگ، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران ، ایران0000-0002-7291-697XJournal Article20250106Underground pipelines serve as essential infrastructure for transporting water, gas, and wastewater in both urban and rural environments. As these pipelines age, rehabilitation and replacement become increasingly necessary. Pipe bursting has emerged as an effective trenchless technology for pipeline renewal, offering advantages such as reduced costs, minimal surface disruption, and enhanced safety. This study investigates the effects of pipe bursting operations on adjacent underground facilities and ground surface deformations using a three-dimensional numerical model developed in ABAQUS and validated against experimental data. The analysis examines longitudinal strains, vertical deformations, and ground movement patterns during the bursting process. The results show that maximum strains occur in adjacent pipes when the expander is in close proximity, while ground deformations transition from symmetrical to asymmetrical as the expander advances. Additionally, as the depth of buried pipes decreases, larger surface deformations occur. The findings demonstrate that numerical modeling provides an effective approach for predicting soil-structure interactions in pipe bursting projects, offering valuable insights for urban infrastructure planning and risk mitigation.خطوط لوله زیرزمینی نقش حیاتی در انتقال آب، گاز و فاضلاب در مناطق شهری و غیرشهری ایفا می‌کنند. با افزایش سن این خطوط، نیاز به نوسازی و تعویض آنها بیشتر می‌شود.امروزه روش‌های بدون حفاری مانند لوله‌تخریبی به‌دلیل مزایایی همچون کاهش هزینه‌ها، کم‌کردن اختلالات شهری و افزایش ایمنی، به‌عنوان راه‌حلی مؤثر برای نوسازی خطوط لوله قدیمی مورد توجه قرار گرفته‌اند. این پژوهش با هدف بررسی تأثیرات این روش بر تاسیسات زیرزمینی مجاور و تغییرشکل‌های سطح زمین انجام شده است. در این راستا، یک مدل عددی سه‌بعدی بر اساس آزمایش‌های عملی در نرم‌افزار Abaqusتوسعه داده شد. پارامترهای مختلفی از جمله کرنش‌های طولی، تغییرشکل‌های عمودی و الگوی حرکات سطحی زمین مورد تحلیل قرار گرفتند. یافته‌ها حاکی از آن است که بیشترین میزان کرنش در لوله‌های مجاور زمانی اتفاق می‌افتد که منبسط‌کننده در نزدیکی آنها قرار دارد. همچنین، با حرکت دستگاه منبسط‌کننده، تغییرشکل‌های زمین از الگویی متقارن به جابجایی های نامتقارن تغییر می یابند.علاوه بر این، کاهش عمق لوله های مدفون تغیییر شکل های سطحی را بالاتری را نشان می دهد. این مطالعه نشان می‌دهد که مدلسازی عددی می‌تواند به‌عنوان ابزاری کارآمد برای پیش‌بینی رفتار خاک و تاسیسات زیرزمینی مجاور در پروژه‌های لوله‌تخریبی مورد استفاده قرار گیرد.https://www.irsrmjournal.ir/article_223443_3e445772a05dbcb10c0078e1d88fe1e3.pdf