انجمن مکانیک سنگ ایران نشریه علمی-پژوهشی مکانیک سنگ 2588-7432 5 1 2021 05 22 Presenting an experimental model for predicting the blade consumption rate of full-section tunnel boring machines (TBM) ارائه مدل تجربی پیش‌بینی نرخ مصرف تیغه ماشین‌های حفر تونل تمام‌مقطع (TBM) 1 9 211569 FA مسعود ظهیری گروه مهندسی معدن، دانشکده فنی و مهندسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. کامران گشتاسبی دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران. 0000-0003-1202-3536 جعفر خادمی حمیدی دانشکده مهندسی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران. کاوه آهنگری گروه مهندسی معدن، دانشکده فنی و مهندسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. Journal Article 2019 12 22 The efficiency of mechanized drilling in hard rocks is directly related to the efficiency of the drilling blades. Blade wear is an important factor affecting the capability of full-length tunnel boring machines (TBMs). When these machines advance in a resistant and hard rock, blade wear will severely affect the drilling process. In order to evaluate the efficiency of the blades, it is necessary to understand the rock cutting mechanism by them and identify the key parameters affecting the blade wear process (condition). In this paper, based on the results of the survey, monitoring and analysis of a statistical population of more than 1000 pieces of drilling blades that have been used in the mechanized drilling of the Sib Mineral Water Transfer Tunnel, an experimental model was presented to determine the blade consumption rate in 3 types of rocks with different lithologies, such as granite (high resistance and medium to high abrasion), quartzite (medium resistance and very high abrasion), and limestone (medium resistance and medium to low abrasion). Finally, the presented empirical model was compared with common models such as NTNU, and the results showed a high correlation between them. کارآیی حفاری مکانیزه در سنگ‌های سخت، ارتباط مستقیمی با کارآیی تیغه‌های حفاری دارد. سایش تیغه‌ها عاملی مهم و تاثیرگذار بر قابلیت ماشین‌های حفر تونل تمام مقطع (TBM) می‌باشد. زمانی که این ماشین‌ها در یک سنگ مقاوم و سخت پیشروی می‌کنند، سایش تیغه‌ها به شدت روند حفاری را تحت تاثیر قرار خواهد داد. جهت ارزیابی کارآیی تیغه‌ها، شناخت مکانیزم برش سنگ توسط آن‌ها و شناسایی پارامترهای کلیدی تاثیرگذار بر روند (وضعیت) سایش تیغه‌ها الزامی است. در این مقاله بر اساس نتایج بررسی، پایش و تحلیل جامعه آماری بیش از 1000 قطعه تیغه حفاری که در حفاری مکانیزه تونل انتقال آب کانی سیب مورد استفاده قرار گرفته‌اند، مدل تجربی جهت تعیین نرخ مصرف تیغه در 3 نوع سنگ با لیتولوژی متفاوت نظیر گرانیت (مقاومت بالا و سایش متوسط تا بالا)، کوارتزیت (مقاومت متوسط و سایش بسیار بالا) و آهک (مقاومت متوسط و سایش متوسط تا کم) ارائه گردید. در نهایت مدل تجربی ارائه شده با مدل‌های رایج نظیر NTNU مورد مقایسه قرار گرفته که نتایج بیانگر همبستگی بالا بین آن‌ها است. https://www.irsrmjournal.ir/article_211569_4393eb03a8145aa301a35cf9d60a62d3.pdf

انجمن مکانیک سنگ ایران نشریه علمی-پژوهشی مکانیک سنگ 2588-7432 5 1 2021 05 22 The Influence of Shear Parameters of Matrix-Blocks Interface on Bimslope Stability تاثیر کمیت‌های برشی بین خاک و بلوک‌ها بر پایداری شیروانی‌های مخلوط سنگی 10 18 211568 FA عماد خراسانی دانشکده مهندسی معدن، دانشگاه تهران، تهران، ایران. مهدی امینی دانشکده مهندسی معدن، دانشگاه تهران، تهران، ایران. محمد فاروق حسینی دانشکده مهندسی معدن، دانشگاه تهران، تهران، ایران. Journal Article 2020 06 17 The environment of some slopes consists of a set of stone blocks placed in the soil, which are called stone-mixed slopes. In these slopes, part of the potential slip surface is located in the soil environment and the other part passes through the contact point between the stone blocks and the soil. Therefore, the shear quantities between the stone blocks and the soil have a significant effect on the stability of the aforementioned slopes. So far, this issue has not been investigated quantitatively by researchers. In this paper, the effect of the adhesion coefficient and the friction angle of the contact surface between the soil and the stone blocks on the stability of the stone-mixed slope is investigated by sensitivity analysis. For this purpose, the finite element numerical method and the construction of 146 theoretical models have been used. The results of this research show that, in general, the sensitivity of the slope to the friction angle between the soil and the block is greater than the adhesion coefficient between these units. Also, changes in the above quantities can change the safety factor of a stone mix slope by up to 50%. Therefore, for analyzing the stability of the aforementioned slopes, the aforementioned quantities must be given special attention. محیط برخی از شیروانی‌ها از مجموعه‌ای از بلوک‌های سنگی که در میان خاک قرار گرفته‌اند تشکیل شده است که به آنها شیروانی‌های مخلوط سنگی اطلاق می‌گردد. در این شیروانی‌ها، بخشی از سطح لغزش احتمالی در محیط خاکی قرار می‌گیرد و بخش دیگر آن از محل تماس بین بلوک‌های سنگی و خاک عبور می‌کند. بنابراین کمیت‌های برشی بین بلوک‌های سنگی و خاک روی پایداری شیروانیهای مذکور تاثیر به سزایی دارند. تا کنون این موضوع به صورت کمی توسط محققین مورد بررسی قرار نگرفته است. در این مقاله با تحلیل حساسیت، تاثیر ضریب چسبندگی و زاویه اصطکاک سطح تماس بین خاک و بلوک‌های سنگی بر روی پایداری شیروانی مخلوط سنگی بررسی می‌گردد. به این منظور از روش عددی المان محدود و ساخت 146 مدل تئوری استفاده شده است. نتایج این پژوهش نشان می‌دهد، در کل، حساسیت شیروانی به زاویه اصطکاک بین خاک و بلوک بیشتر از ضریب چسبندگی بین این واحدها است. همچنین تغییر در کمیت‌های فوق می‌تواند تا 50 درصد فاکتور ایمنی شیروانی مخلوط سنگی را تغییر دهد. بنابراین برای تحلیل پایداری شیروانی‌های مذکور، کمیت‌های مذکور باید حتماً به طور خاص مورد توجه قرار گیرد. https://www.irsrmjournal.ir/article_211568_bd9fd0a9a639f88e6600b392029e7023.pdf

انجمن مکانیک سنگ ایران نشریه علمی-پژوهشی مکانیک سنگ 2588-7432 5 1 2021 05 22 The correlation between Schmidt hardness index and P-wave velocity with uniaxial compressive strength of carbonate building stones ارتباط بین شاخص سختی اشمیت و سرعت موج فشاری با مقاومت فشاری تک‌محوری سنگ‌های ساختمانی کربناته 19 28 211570 FA وحید امیرکیایی دانشکده مهندسی معدن، دانشگاه صنعتی اصفهان، اصفهان، ایران. ابراهیم قاسمی دانشکده مهندسی معدن، دانشگاه صنعتی اصفهان، اصفهان، ایران. لهراسب فرامرزی دانشکده مهندسی معدن، دانشگاه صنعتی اصفهان، اصفهان، ایران. Journal Article 2020 08 18 Uniaxial compressive strength is one of the basic parameters in the selection of building stones, which plays a significant role in their stability. Direct determination of this parameter in the laboratory involves problems such as preparing the test sample according to the standard, high cost of the test, and also its time-consuming nature. In order to overcome these problems, today, the development of indirect models in which uniaxial compressive strength is predicted based on other physical, mechanical, and textural properties of the stone has grown significantly. In this paper, by examining the relationship between the compression wave velocity (Vp) and the Schmidt hardness index (SHI) with uniaxial compressive strength, two empirical relations have been developed to estimate the compressive strength of carbonate building stones. The relations were constructed based on a database containing information on 63 samples of carbonate building stones (43 travertine samples and 20 marble samples) and using linear and nonlinear regression analyses in SPSS software, and their performance was evaluated. To evaluate the performance of the two relationships, statistical indices including coefficient of determination (R²), root mean square error (RMSE), and variance of error (VAF) were calculated for each relationship separately. Then, by examining and comparing the mentioned indices, it was determined that both linear and nonlinear relationships are reliable models for predicting the uniaxial compressive strength of carbonate building stones that can be used with acceptable accuracy. مقاومت فشاری تک‌محوری یکی از پارامترهای اساسی در انتخاب سنگ‌های ساختمانی می‌باشد که نقش قابل ملاحظه ای در پایداری آنها دارد. تعیین مستقیم این پارامتر در آزمایشگاه مشکلاتی همچون آماده‌سازی نمونه مورد آزمایش بر اساس استاندارد، هزینه بالای آزمایش و همچنین وقت‌گیر بودن آن را شامل می‌شود. به منظور غلبه بر این مشکلات، امروزه توسعه مدل‌های غیرمستقیم که در آن‌ها مقاومت فشاری تک‌محوری بر اساس سایر خواص فیزیکی، مکانیکی و بافتی سنگ پیش‌بینی می‌شوند، رشد چشمگیری داشته است. در این مقاله، با بررسی ارتباط بین سرعت موج فشاری (Vp) و شاخص سختی اشمیت (SHI) با مقاومت فشاری تک‌محوری، دو رابطه تجربی برای تخمین مقاومت فشاری سنگ‌های ساختمانی کربناته توسعه یافته است. روابط بر اساس یک پایگاه داده شامل اطلاعات 63 نمونه از سنگ‌های ساختمانی کربناته (43 نمونه تراورتن و 20 نمونه مرمریت) و با استفاده از تحلیل‌های رگرسیونی خطی و غیرخطی در نرم‌افزار SPSS ساخته و عملکرد آن‌ها مورد ارزیابی قرار گرفت. به منظور ارزیابی عملکرد دو رابطه شاخص‌های آماری شامل ضریب تعیین (R²)، خطای جذر میانگین مربعات (RMSE) و واریانس خطا (VAF) برای هر یک از روابط به طور جداگانه محاسبه شدند. سپس با بررسی و مقایسه شاخصهای ذکر شده مشخص گردید که هر دو رابطه خطی و غیرخطی، مدل‌های قابل اعتمادی برای پیشبینی مقاومت فشاری تک‌محوری سنگ‌های ساختمانی کربناته می‌باشند که قادر هستند با دقت قابل قبولی مورد استفاده قرار گیرند. https://www.irsrmjournal.ir/article_211570_2db1d243b3592ba32aa6f390b9e31c9a.pdf

انجمن مکانیک سنگ ایران نشریه علمی-پژوهشی مکانیک سنگ 2588-7432 5 1 2021 05 22 Experimental Study on the Performance of Chisel Tools in Cutting Weak to Moderate Rocks مطالعه آزمایشگاهی عملکرد تیغه اسکنه‌ای در برش سنگ‌های ضعیف تا متوسط 29 41 211566 FA مهدی محمدی حسین آبادی دانشکده مهندسی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران. جعفر خادمی حمیدی دانشکده مهندسی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران. جمال رستمی دانشکده مهندسی معدن، مدرسه عالی معادن کلرادو کامران گشتاسبی دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران. 0000-0003-1202-3536 Journal Article 2020 06 10 To determine the cuttability of rock, it is important to know the amount of force applied to the blade edge at its contact with the rock and the volume of the cutting debris. These forces can be estimated using analytical methods and laboratory rock-cutting tests. In this paper, by performing linear cutting tests on four rock samples with weak to medium strength using a chisel blade, the maximum, and average cutting forces applied to the blade during rock cutting were measured and compared with the values ​​calculated from the Evans theoretical method. The results showed that with increasing cutting depth, all three maximum, average, and Evans cutting forces increase linearly, and at a given cutting depth, the Evans' cutting force is usually less than the maximum cutting force and greater than the average cutting force obtained from the linear cutting test. Also, the ratio of maximum shear force to average shear force has a direct relationship with increasing cutting depth and should be considered in the design of the drilling machine, so that its value is between 1.16 and 1.49 for a cutting depth of 1 mm and close to 1.7 for a cutting depth of 4 mm. The results also showed that this ratio increases with increasing rock brittleness, and the lowest value of this ratio is related to salt with a brittleness of 4.82 and the highest value is related to coal with a brittleness of 11.86. به‌منظور تعیین قابلیت برش (Cuttability) سنگ، آگاهی از مقدار نیروهای واردشده به لبه تیغه در محل تماس آن با سنگ و حجم خرده‌های حاصل از حفاری اهمیت دارد. تخمین این نیروها با روش‌های تحلیلی و آزمون‌های آزمایشگاهی برش سنگ امکان‌پذیر است. در این مقاله، با انجام آزمون‌های برش خطی روی چهار نمونه سنگ با مقاومت ضعیف تا متوسط به وسیله یک تیغه اسکنه‌ای (chisel)، نیروهای برشی حداکثر و میانگین وارد بر تیغه در حین برش سنگ اندازه‌گیری و با مقادیر محاسبه شده از روش نظری ایوانس (Evans) مقایسه شد. نتایج نشان داد که با افزایش عمق برش، هر سه نیروی برشی حداکثر، میانگین و نیروی برشی ایوانس به طور خطی افزایش می‌یابد و در یک عمق برش مشخص، معمولاً مقدار نیروی برشی ایوانس کمتر از مقدار نیروی برشی حداکثر و بیشتر از نیروی برشی میانگین به دست آمده از آزمون برش خطی است. همچنین مقدار نسبت نیروی برشی حداکثر به نیروی برشی میانگین ارتباط مستقیمی با افزایش عمق برش دارد و در طراحی ماشین حفاری باید موردتوجه قرار گیرد، به طوری که مقدار آن بین 1.16 تا 1.49 برای عمق برش 1 میلی‌متر و نزدیک 1.7 برای عمق برش 4 میلی‌متر به دست آمد. همچنین نتایج نشان داد که این نسبت با افزایش درجه شکنندگی سنگ افزایش می‌یابد و کم‌ترین مقدار این نسبت مربوط به نمک با شکنندگی 4.82 و بیشترین مقدار آن مربوط به زغال‌سنگ با شکنندگی 11.86 است. https://www.irsrmjournal.ir/article_211566_2c8287f1fe0596e9a2978f1d6af2b082.pdf

انجمن مکانیک سنگ ایران نشریه علمی-پژوهشی مکانیک سنگ 2588-7432 5 1 2021 05 22 Modeling the dynamic behavior of the rock foundation of the Moshampa Dam مدل سازی رفتار دینامیکی پی سنگی سد مشمپا 42 54 211466 FA مجید حیدری گروه معدن، دانشکده مهندسی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران. آرش رفاهی گروه معدن، دانشکده مهندسی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران. جمشید آقازاده مهندسی گروه مهندسی مواد، دانشگاه صنعتی امیرکبیر، تهران، ایران. مرتضی رحیمی مدیر ژئوتکنیک شرکت مهندسی سپاسد، ایران. Journal Article 2020 06 14 In this research, the dynamic behavior of the rock foundation of the Moshampa Dam under seismic loads and hydrostatic pressure of water behind the dam has been studied and modeled. The Moshampa Dam is an earth dam type and was constructed in the Ghezel Ozan River basin near the village of Moshampa in Zanjan province. After building the dam model and assigning material properties to the model, applying seismic loading to the dam in the absence and presence of hydrostatic pressure of water on the dam, and defining the boundary conditions governing the problem, the model has been analyzed using ABAQUS software. In order to dynamically analyze the dam, an explicit method that is specific to the dynamic analysis of large models with short dynamic time responses such as earthquakes has been used. The results obtained show that a high stress concentration is applied to the left flank of the dam, which could be due to the heterogeneous topography of the area, but due to the high resistance of the left support rock of the dam in the tuff layer, no failure occurs in this area. While numerical analysis of the model has shown signs of yielding and failure of the tuff rock in the right abutment of the dam. در این تحقیق، رفتار دینامیکی پی سنگی سد مشمپا تحت بارهای لرزه ای و فشار هیدرو استاتیکی آب پشت سد مطالعه و مدلسازی شده است. سد مشمپا از نوع سد خاکی بوده و در حوضه رودخانه قزل اوزن در مجاورت روستای مشمپا در استان زنجان احداث شده است. پس از ساخت مدل سد و تخصیص خصوصیات مواد به مدل، اعمال بارگذاری لرزه ای بر روی سد در شرایط عدم وجود و وجود فشار هیدرواستاتیک آب بر روی سد و تعریف شرایط مرزی حاکم بر مسئله، مدل با استفاده از نرم افزار ABAQUS تحلیل شده است. به منظور آنالیز دینامیکیِ سد، از روش صریح که مخصوص تحلیلی دینامیکیِ مدل های بزرگ با پاسخ های زمانی دینامیکی کوتاه مانند زلزله است، استفاده شده است. نتایج بدست آمده نشان می دهند که تمرکز تنش بالایی در جناح چپ سد اعمال می شود که می تواند ناشی از توپوگرافی ناهمگون منطقه باشد، اما به دلیل مقاومت بالای سنگ تکیه گاه سمت چپ سد در لایه توفی ، شکستی در این منطقه رخ نمی دهد. در حالی که با تحلیل عدی مدل، نشانه هایی از تسلیم و شکست سنگ توف در تکیه‌گاه راست سد مشاهده شده است. https://www.irsrmjournal.ir/article_211466_ad34ed3a2998bf3513cb8460f02e7c9c.pdf

انجمن مکانیک سنگ ایران نشریه علمی-پژوهشی مکانیک سنگ 2588-7432 5 1 2021 05 22 Numerical evaluation of the impact of the key layer on the settlement rate caused by mechanized long-wall mining. ارزیابی عددی تاثیر لایه کلیدی بر میزان نشست ناشی از معدن کاری جبهه‌کار طولانی مکانیزه 55 66 211435 FA مهدی نجفی دانشکده مهندسی معدن و متالورژی، دانشگاه یزد، یزد، ایران. ابوالفضل دلیرنسب دانشکده مهندسی معدن و متالورژی، دانشگاه یزد، یزد، ایران. مهدی نوروزی دانشکده مهندسی معدن، نفت و ژئوفیزیک، دانشگاه صنعتی شاهرود، ایران. Journal Article 2020 06 20 The material of the upper layers of the mining site is one of the factors that affects the rate of ground subsidence. During mining, the instability of the key layer plays a fundamental role in ground subsidence. Therefore, identifying the main key layer is of great importance. The main objective of this research is to evaluate the effect of various geometric and resistance parameters of the key layer, including its distance from the mined face, angle, thickness and resistance, on the rate of ground subsidence based on the finite difference method and using FLAC3D software. The results of the numerical models examined have shown that with increasing the distance of the key layer from the top of the mined site, the rate of subsidence directly increases. Also, with increasing the angle of the key layer relative to the mining site, the rate of subsidence decreases and the depression of the subsidence profile becomes asymmetric and tends towards the coal bases, which reduces the maximum settlement rate. In addition, as its thickness and strength increase, the ability of the key layer to absorb greater displacements and not fail increases, which is the reason why the settlement rate decreases. جنس لایه های بالایی کارگاه استخراج یکی از عواملی است که بر میزان نشست سطح زمین اثرگذار است. در حین معدن‌کاری ناپایداری لایه کلیدی نقش اساسی در نشست زمین ایفا می‌نماید. از این رو شناسایی لایه کلیدی اصلی از اهمیت بالایی برخوردار است. هدف اصلی این تحقیق ارزیابی تأثیر پارامترهای مختلف هندسی و مقاومتی لایه‌ی کلیدی شامل فاصلهی نسبت به جبهه‌کار استخراج شده، زاویه، ضخامت و مقاومت آن بر میزان نشست سطح زمین بر اساس روش تفاضل محدود و با استفاده از نرم‌افزار FLAC3D است. نتایج مدل‌های عددی بررسی شده نشان داده است با افزایش فاصله‌ی لایه‌ی کلیدی از بالای کارگاه استخراج شده، میزان نشست به طور مستقیم افزایش می‌یابد. همچنین با افزایش زاویه‌ی لایه‌ی کلیدی نسبت به کارگاه استخراج میزان نشست کاهش و گودی پروفیل نشست غیر متقارن شده و به سمت پایه‌های زغالی متمایل می‌شود که باعث کاهش میزان نشست حداکثر می‌شود. علاوه بر این با افزایش ضخامت و مقاومت آن، توانایی لایه کلیدی در جذب جابه‌جایی‌های بیشتر شده و دچار شکست نمی‌شود و این خود دلیلی است تا میزان نشست کاهش می‌یابد. https://www.irsrmjournal.ir/article_211435_15ce016b33436946386f34eeb738525a.pdf

انجمن مکانیک سنگ ایران نشریه علمی-پژوهشی مکانیک سنگ 2588-7432 5 1 2021 05 22 3D modeling using the finite difference method to determine the effect of geometric and geomechanical parameters of the rock mass on the stability of the final wall slope of the Shadan gold-copper mine مدل‌سازی سه‌بعدی به روش تفاضل محدود برای تعیین اثر پارامترهای هندسی و ژئومکانیکی توده‌سنگ بر پایداری شیب دیواره نهایی معدن طلا-مس شادان 67 81 211512 FA پویا فدایی گروه مهندسی معدن، دانشکده فنی و مهندسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. علی نقی دهقان گروه مهندسی معدن، دانشکده فنی و مهندسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. 0000-0003-4402-0890 کاوه آهنگری گروه مهندسی معدن، دانشکده فنی و مهندسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. Journal Article 2020 09 22 In this study, a set of three-dimensional numerical modeling using the finite difference method and FLAC^3D software was performed to evaluate the effect of geometric and geomechanical parameters on the stability of the final slope of the eastern wall of the Shadan gold-copper mine. Therefore, based on the resistance reduction method and the calculation of the desired minimum factor of safety (FOS) (1.20), the optimal slope of the final wall of the mine was determined, and then the effect of the horizontal stress coefficient (k), the radius of curvature of the slope, and the pore water pressure on its stability was evaluated. The results showed that reducing or increasing the horizontal stress coefficient in the range of 0.50 to 2.00, while not changing the value of the safety factor, causes deformation, especially horizontal displacement, in the hollow slope wall. So that by reducing the horizontal stress coefficient (k), the values ​​of the maximum shear strain and horizontal and vertical displacements decrease, and vice versa, by increasing the coefficient k, the maximum shear strain and horizontal and vertical displacements in the wall and floor of the hollow mine also increase. By reducing the radius of curvature of the slope, the safety factor increases, which in turn reduces the amount of deformation and displacements in the hollow wall and floor. Also, groundwater drainage, along with the reduction of pore water pressure behind the slope of the hollow wall, increases the safety factor and consequently reduces deformation and displacement. در این مطالعه، مجموعه‌ای از مدل‌سازی عددی سه‌بعدی به روش تفاضل محدود و به کمک نرم افزار FLAC^3D به‌منظور ارزیابی اثر پارامترهای هندسی و ژئومکانیکی موثر بر پایداری شیب نهایی دیواره شرقی معدن طلا-مس شادان انجام گرفت. از این رو بر پایه روش کاهش مقاومت و محاسبه حداقل فاکتور ایمنی (FOS) مورد نظر (1.20) شیب بهینه دیواره نهایی معدن تعیین شد و سپس اثر ضریب تنش افقی (k)، شعاع انحنای شیب و فشار آب منفذی بر میزان پایداری آن مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج نشان داد که کاهش ویا افزایش ضریب تنش افقی در بازه 0.50 تا 2.00، ضمن عدم تغییر در مقدار فاکتور ایمنی، سبب ایجاد تغییر شکل به خصوص جابجایی افقی در دیواره شیب کاواک می‌گردد. به طوریکه با کاهش ضریب تنش افقی (k)، مقادیر حداکثر کرنش برشی و جابجایی‌های افقی و قائم کاهش یافته و بالعکس با افزایش ضریب k، حداکثر کرنش برشی و جابجایی‌های افقی و قائم در دیواره و کف کاواک معدن نیز افزایش می‌یابند. با کاهش مقدار شعاع انحنای شیب، فاکتور ایمنی افزایش یافته که با افزایش آن مقدار تغییر شکل و جابجایی‌های ایجاد شده در دیواره و کف کاواک نیز کاهش می‌یابند. همچنین عمل زهکشی آب زیرزمینی به همراه کاهش فشار آب منفذی در پشت شیب دیواره کاواک، سبب افزایش فاکتور ایمنی و در نتیجه کاهش تغییر شکل و جابجایی می‌گردد. https://www.irsrmjournal.ir/article_211512_b6441f358eccab0b5b40532fc0c55848.pdf