انجمن مکانیک سنگ ایراننشریه علمی-پژوهشی مکانیک سنگ2588-74321320171122Comparison of different methods for assessing the abrasion of soft soils in mechanized tunnelingمقایسه روش‌های مختلف ارزیابی سایندگی زمین‌های نرم در تونل سازی مکانیزه116213076FAصادقآموندانش آموخته کارشناسی ارشد، دانشگاه صنعتی امیرکبیر تهران، مؤسسه مهندسین مشاور ایمنسازانکورششهریاردانشکده مهندسی معدن، دانشگاه صنعتی امیرکبیر، تهران، ایران.مصطفیشریف زادهدانشکده مهندسی معدن، دانشگاه صنعتی امیرکبیر، تهران، ایران.صادقطریقازلیدکتری زمین‌شناسی مهندسی، مؤسسه مهندسین مشاور ساحلJournal Article20160611In mechanized drilling machines, cutting tools play a major role in digging the ground and are in direct contact with the excavated materials, which causes their wear and corrosion. On the other hand, the ability to predict tool wear in mechanized tunneling with soft ground TBMs has a direct impact on improving the schedule and estimating the implementation costs of projects. However, the lack of a comprehensive accepted standard or test for determining the abrasion of soils in geotechnical investigations has made the prediction of tool wear very difficult. Therefore, in this article, a variety of methods for assessing soil abrasion are reviewed and their effectiveness in estimating the abrasion rate is investigated. In this study, in each test, the characteristics of the section exposed to abrasion, the similarities of the loading geometry and movement mechanisms, and the characteristics of the section causing abrasion, the effect of the mineralogical composition, grain size and shape, and density of the soil sample have been compared with the situation that occurs during mechanized excavation of soil by the cutting tool of a TBM. Finally, despite significant shortcomings in the methods for evaluating the abrasion of soft soils, the Soft Ground Abrasion Tester (SGAT) and the Penn State Soil Abrasion Test (PENN STATE) can be used as the most appropriate and efficient methods.در ماشین‌های حفاری مکانیزه، ابزارهای برش وظیفه اصلی را در حفر زمین بر عهده دارند و در تماس مستقیم با مصالح حفاری هستند که این موضوع باعث ایجاد سایش و خوردگی آن‌ها می‌شود. از طرفی، توانایی پیش‌بینی سایش ابزار در تونل‌سازی مکانیزه با TBMهای زمین نرم، تأثیر مستقیمی روی بهبود برنامه زمان‌بندی و تخمین هزینه‌های اجرایی پروژه‌ها دارد. با این وجود، فقدان یک استاندارد یا آزمایش پذیرفته شده جامع برای تعیین سایندگی خاک‌ها در بررسی‌های ژئوتکنیکی، پیش‌بینی سایش ابزار را بسیار دشوار ساخته است. از این‌رو، در این مقاله انواع روش‌های ارزیابی سایندگی زمین مرور و کارآیی آن‌ها در تخمین میزان سایندگی بررسی شده است. در این بررسی، در هر آزمایش از ویژگی‌های بخش در معرض سایش، تشابه‌های هندسه بارگذاری و سازوکارهای حرکت و از ویژگی‌های بخش ایجادکننده سایش، تأثیر ترکیب کانی‌شناسی، اندازه و شکل دانه‌ها و تراکم نمونه خاک با وضعیتی که به هنگام حفر مکانیزه خاک به وسیله ابزار برش یک TBM به وجود می‌آید، مقایسه شده است. درنهایت با وجود کاستی‌های قابل توجه در روش‌های ارزیابی سایندگی زمین‌های نرم، می‌توان آزمایش‌های سایندگی زمین نرم (SGAT: Soft Ground Abrasion Tester) و سایندگی خاک دانشگاه ایالتی پنسیلوانیا (PENN STATE: Penn state soil abrasion test) را به‌عنوان مناسب‌ترین و کارآمدترین روش‌ها به‌کار برد.https://www.irsrmjournal.ir/article_213076_d0590c3194fc8551999c90e3ced336ba.pdfانجمن مکانیک سنگ ایراننشریه علمی-پژوهشی مکانیک سنگ2588-74321320171122Estimation of crack growth path in rock materials under combined loading I/IIتخمین مسیر رشد ترک در مواد سنگی تحت اثر بارگذاری مرکب I/II1726211318FAجواداکبردوستگروه مهندسی مکانیک، دانشگاه خوارزمی، ایران.امیرراستینگروه مهندسی مکانیک، دانشگاه خوارزمی، ایران.Journal Article20160419Estimating the crack growth path in rock masses is one of the important issues in many mining and civil engineering projects such as hydraulic fracturing, mine drilling, tunnel construction, etc. Estimating the crack growth path is generally considered from two perspectives: first, estimating the crack growth path to prevent its progression, and second, controlling the crack growth in the desired direction to facilitate the failure of rock masses. For this purpose, a suitable method should be presented to estimate the crack growth path as accurately as possible. The aim of this paper is to present a simple but accurate method for estimating the crack growth path in cracked rock fragments under compound loading. The proposed method is a step-by-step method in which at each stage the fracture initiation angle is calculated based on the maximum tangential stress criterion, taking into account the effects of higher-order terms. Finally, the proposed method is evaluated by the laboratory results reported in previous papers to verify its accuracy and precision. The results of the studies show that if the three terms of the Williams series expansion are used to calculate the fracture initiation angle at each stage, the proposed method can predict the crack growth path of rock fragments with good accuracy.تخمین مسیر رشد ترک در توده‌های سنگی، یکی از موضوعات مهم در بسیاری از پروژه‌های معدنی و عمرانی همانند شکست هیدرولیکی، حفاری معادن، ساختن تونل و غیره می باشد. تخمین مسیر رشد ترک عموماً از دو منظر مورد توجه قرار می‌گیرد: اولاً تخمین مسیر رشد ترک برای جلوگیری از پیشروی آن و ثانیاً کنترل رشد ترک در راستای مطلوب برای سهولت در شکست توده‌های سنگی. برای این منظور، باید روشی مناسب جهت تخمین هرچه دقیق‌تر مسیر رشد ترک ارائه نمود. هدف از این مقاله، بیان روشی ساده ولی با دقت مناسب برای تخمین مسیر رشد ترک در قطعات سنگی ترک‌دار تحت بارگذاری مرکب می‌باشد. روش پیشنهادی، یک روش گام به گام است که در هر مرحله زاویه ی شروع شکست بر مبنای معیار بیشینه تنش محیطی با در نظر گرفتن اثرات جملات مرتبه بالاتر، محاسبه می‌شود. در انتها، روش پیشنهادی توسط نتایج آزمایشگاهی که در مقالات قبلی گزارش شده است، ارزیابی می‌گردد تا صحت و دقت آن بررسی شود. نتایج بررسی‌ها نشان می‌دهد که چنانچه از سه جمله‌ی بسط سری ویلیامز برای محاسبه ی زاویه شروع شکست در هر مرحله استفاده شود، روش پیشنهادی می‌تواند با دقت خوبی مسیر رشد ترک قطعات سنگی را پیش‌بینی کند.https://www.irsrmjournal.ir/article_211318_076f965418f0e4f0aad1f101e211c718.pdfانجمن مکانیک سنگ ایراننشریه علمی-پژوهشی مکانیک سنگ2588-74321320171221Evaluation of analytical models for estimating cement slurry volume in jointed rock with an insight into injection results in the Seimare and Talwar damsارزیابی مدل‌های تحلیلی برآورد حجم دوغاب سیمانی در سنگ درزه‌دار با نگرشی بر نتایج تزریق در سدهای سیمره و تالوار2737211519FAحسنبخشنده امنیهدانشکده مهندسی معدن، پردیس دانشکده های فنی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.مجیدمسعودیگروه معدن، دانشکده مهندسی، دانشگاه کاشان، ایران.Journal Article20170312In this study, the most important models for estimating the volume of grout injected into the rock are introduced and then evaluated using real results in the Seimare and Talwar dams. These models are developed based on engineering and geotechnical geological conditions and hydraulic characteristics of discontinuities, as well as injection pressure and grout properties. The present study shows that the fourth model, compared to other models, provides a better estimate and has the lowest error (28% in Seimare dam and 38% in Talwar dam), and the use of this model in estimating grout in other construction sites is recommended. The first model has the highest error (75% in the Seimare dam and 98% in the Talwar dam). The second, third, and fifth models in the Seymareh Dam show error values of 57%, 56%, and 49%, respectively, and in the Talwar Dam, error values of 69%, 68%, and 73%. In general, the relative error of injection modeling in the Seimare Dam is less than in the Talwar Dam. This is because, at the Talwar construction site, due to the lower quality of the rock mass and numerous joints, more complex conditions prevail. Analytical models cannot consider all parameters, resulting in a greater difference between the actual and calculated corrosion values. Consequently, a greater error is created compared to the Seymareh construction site.در این تحقیق مهم‌ترین مدل‌های برآورد‌کننده‌ی حجم دوغاب تزریق‌یافته در سنگ معرفی و سپس ارزیابی آن‌ها به کمک نتایج واقعی در سدهای سیمره و تالوار انجام شده است. این مدل‌ها بر اساس شرایط زمین‌شناسی مهندسی و ژئوتکنیکی و مشخصات هیدرولیکی ناپیوستگی‌ها و نیز فشار تزریق و خواص دوغاب، تدوین شده‌اند. مطالعه حاضر نشان می‌دهد که مدل چهارم، در مقایسه با مدل‌های دیگر، برآورد بهتری ارائه می‌کند و دارای کمترین خطا ( 28 % در سد سیمره و 38 % در سد تالوار) می‌باشد و استفاده از این مدل در برآورد دوغاب در سایر ساختگاه‌ها پیشنهاد می‌شود. درحالی که مدل اول دارای بیشترین خطا (%75 در سد سیمره و 98 % در سد تالوار) است. مدل‌های دوم و سوم و پنجم در سد سیمره به ترتیب مقادیر خطای 57 % و 56 % و 49 % و در سد تالوار مقادیر خطای 69 % و 68 % و 73 % را نشان می‌دهند. به طورکلی خطای نسبی مدل‌سازی تزریق در سد سیمره کمتر از سد تالوار است. چراکه در ساختگاه تالوار، به دلیل کیفیت پایین‌تر توده‌سنگ و درزه‌های متعدد، شرایط پیچیده‌تری حاکم بوده و مدل های تحلیلی امکان درنظرگرفتن تمامی پارامترها را نداشته، درنتیجه بین مقادیر خورندهای واقعی و محاسباتی، اختلاف بیشتر و درنتیجه خطای زیادتری در مقایسه با ساختگاه سیمره ایجاد می‌شود. https://www.irsrmjournal.ir/article_211519_08aead8143d90402aba3684bf1cb1451.pdfانجمن مکانیک سنگ ایراننشریه علمی-پژوهشی مکانیک سنگ2588-74321320171122Development of a new economic model to evaluate costs in the carbonate rock cutting processتوسعه مدل اقتصادی جدید به منظور ارزیابی هزینه ها در فرآیند برش سنگ‌های کربناته3946211294FAرضامیکائیلدانشگاه صنعتی ارومیه، ارومیه، ایران.محمدعطاییدانشکده مهندسی معدن، دانشگاه صنعتی شاهرود، ایران.پیمانجعفر شیرزاددانشگاه صنعتی ارومیه، ارومیه، ایران.احسانجعفرنژاد قراحسنلودانشگاه صنعتی ارومیه، ارومیه، ایران.یاورجلیلی کشتیاندانشگاه صنعتی ارومیه، ارومیه، ایران.Journal Article20160714Currently, the rock cutting industry is one of the most important mining industries in the country, and special attention to this sector can greatly help the country's economy in terms of exporting this product and healthy competition with other countries. Attention to market needs and profitability for processing plants has always been of great importance in the design and planning of production. In the present study, an attempt has been made to examine and calculate the production cost per square meter of 6 types of carbonate building stones that are best-selling in the Iranian market using statistical studies, in the first step, after identifying the cost factors. In the next step, after performing calculations related to production costs, the profit function from the sale of a square meter of stone slab was defined according to the variables of the problem, including the advance rate, cutting depth, stone cutting ability index, purchase price per ton of the coupe, and other production costs. Finally, a ranking was made based on the profitability index among the studied stones. The results of the studies showed that Haji Abad travertine is the most profitable stone among the carbonate rocks studied in this research.در حال حاضر صنعت برش سنگ یکی از جمله مهم‌ترین صنایع معدنی کشور می‌باشد که توجه ویژه به این بخش می‌تواند کمک شایانی به اقتصاد کشور در زمینه صادرات این محصول و رقابت سالم با کشورهای دیگر داشته باشد. همواره توجه به نیاز بازار و میزان سوددهی برای کارخانه‌های فرآوری از اهمیت بالایی در طراحی و برنامه ریزی تولید برخوردار بوده است. در تحقیق حاضر سعی شده است تا در گام نخست پس از شناسایی فاکتورهای هزینه‌ساز، به بررسی و محاسبه هزینه تولید به ازاء واحد مترمربع از 6 نوع سنگ ساختمانی کربناته پرفروش در بازار ایران با استفاده از مطالعات آماری پرداخته شود. در گام بعد پس از انجام محاسبات مربوط به هزینه‌های تولید، تابع سود حاصل از فروش متر مربع پلاک سنگی با توجه به متغیرهای مسئله شامل، نرخ پیشروی، عمق برش، شاخص قابلیت برش سنگ، قیمت خرید هر تن از کوپ و سایر هزینه‌های تولید، تعریف شد. در نهایت یک رتبه‌بندی بر اساس شاخص سودآوری میان سنگ‌های مورد مطالعه صورت پذیرفت. نتایج حاصل از بررسی‌ها نشان داد که سنگ تروارتن حاجی آباد، به عنوان سودآورترین سنگ از میان سنگ‌های کربناته مورد مطالعه در این تحقیق می‌باشد.https://www.irsrmjournal.ir/article_211294_fe5ca1a529e84900d9fff80a7ad4d8c3.pdfانجمن مکانیک سنگ ایراننشریه علمی-پژوهشی مکانیک سنگ2588-74321320171122Laboratory study of the effect of pressure interval length on fracture pressure in hydraulic fracturingمطالعه آزمایشگاهی اثر طول بازه تحت فشار بر روی فشار شکست در روش شکست هیدرولیکی4753211316FAسید رحمانترابیدانشکده معدن، نفت وژئوفیزیک، دانشگاه صنعتی شاهرود، ایران.حامدشیرازیدانشکده معدن، نفت وژئوفیزیک، دانشگاه صنعتی شاهرود، ایران.فرهنگسرشکیدانشکده معدن، نفت وژئوفیزیک، دانشگاه صنعتی شاهرود، ایران.حسینمیرزاییدانشکده معدن، نفت وژئوفیزیک، دانشگاه صنعتی شاهرود، ایران.Journal Article20150420Hydraulic fracturing is a simple and rapid method for measuring in-situ stresses compared to other existing methods. This method is used to determine the magnitude and direction of maximum and minimum horizontal stresses in deep wells or in shallow wells that are usually not possible with other methods. The subject of this paper is to investigate the effect of packer spacing on fracture pressure in hydraulic fracturing. In this regard, a laboratory physical model was designed and constructed and a large number of experiments were conducted. The results showed that by increasing the ratio of the length of the pressurized interval to the diameter of the well to about 7, the fracture pressure decreases and from this value onwards, it tends to a constant value.شکست هیدرولیکی در مقایسه با دیگر روش‌های موجود، روشی ساده و سریع برای اندازه‌گیری تنش‌های برجا است. این روش به منظور تعیین بزرگی و جهت تنش‌های افقی حداکثر و حداقل در چاه‌های عمیق یا در چال‌های کم عمق که معمولاً با دیگر روش‌ها مقدور نیست، مورد استفاده قرار می‌گیرد. موضوع این مقاله، بررسی تاثیر فاصله بین پکرها بر روی فشار شکست در روش شکست هیدرولیکی است. در این رابطه، یک مدل فیزیکی آزمایشگاهی طراحی و ساخته شد و تعداد زیادی آزمایش انجام شد. نتایج نشان دادند که با افزایش نسبت طول بازه تحت فشار به قطر چاه تا حدود 7، فشار شکست کاهش می‌یابد و از این مقدار به بعد، به سمت یک مقدار ثابت تمایل دارد.https://www.irsrmjournal.ir/article_211316_30afcc109f5582c5e33bf44e9223239d.pdfانجمن مکانیک سنگ ایراننشریه علمی-پژوهشی مکانیک سنگ2588-74321320171122Determination of specific rock cutting forces and energy by numerical simulation of disc cutter performance in a full-section tunneling machineتعیین نیروها و انرژی ویژه برش سنگ با شبیه‌سازی عددی عملکرد تیغه دیسکی در ماشین تونلزنی تمام مقطع5566213079FAرضامحمدیدانشکده مهندسی معدن، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران.جعفرخادمی حمیدیدانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.فرهادصمیمی نمیندانشکده مهندسی معدن، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران.Journal Article20170510Determining the thrust, torque, and power requirements of a full-section tunneling machine (TBM) requires estimating the forces acting on a disk cutter. In this study, a linear shear test (LCM) of rock was simulated using the commercial finite element code ABAQUS to determine the forces and specific shear energy. Laboratory results from cutting Indiana limestone were used to verify the model. After solving the proposed model, the forces acting on the disk were determined in three directions. Next, using a code developed for this purpose in the MATLAB software environment, the average forces were calculated. A comparison of the results from the numerical simulation and the linear shear test shows an error percentage of 11.1% for the normal force, 5.6% for the rolling force, and 10% for the lateral force. Also, the cutting coefficient obtained from numerical simulation was obtained with values of 0.09, 0.1 and 0.13 at three cutting depths of 2.5, 5 and 7.5 mm, which shows good agreement compared to the laboratory test results. At the end of the study, the specific energy obtained from the rock cutting simulation was calculated.تعیین نیروی پیشران، گشتاور و توان مورد نیاز ماشین تونلزنی تمام مقطع (TBM) نیازمند برآورد نیروهای وارد بر یک برشدهنده دیسکی است. در این مطالعه، آزمون برش خطی (LCM) سنگ با استفاده از کد تجاری المان محدود ABAQUS برای تعیین نیروها و انرژِ ویژه برش شبیه‌سازی شد. برای راستیآزمایی مدل، از نتایج آزمایشگاهی حاصل از برش سنگ آهک ایندیانا استفاده شده است. پس از حل مدل پیشنهادی، نیروهای وارد بر دیسک در سه راستا تعیین شد. در ادامه، با استفاده از کدی که به این منظور در محیط نرم‌افزار MATLAB توسعه داده شد، میانگین نیروها محاسبه شد. مقایسه نتایج حاصل از شبیه‌سازی عددی و آزمون برش خطی، درصد خطای 11.1% برای نیروی نرمال، 5.6% برای نیروی غلتشی و 10% برای نیروی جانبی را نشان می‌دهد. همچنین ضریب برش حاصل از شبیه‌سازی عددی با مقادیر 0.09، 0.1 و 0.13 در سه عمق برش 2.5، 5 و 7.5 میلی‌متر بدست آمد که در مقایسه با نتایج آزمون آزمایشگاهی مطابقت خوبی را نشان می‌دهد. در انتهای مطالعه، انرژی ویژه حاصل از شبیه‌سازی برش سنگ محاسبه شد.https://www.irsrmjournal.ir/article_213079_439b0b174ecdba497e0500cd273e084f.pdfانجمن مکانیک سنگ ایراننشریه علمی-پژوهشی مکانیک سنگ2588-74321320171206Investigating the relationship between the productivity of a double-shield tunnel boring machine and the rock mass scoring systemبررسی ارتباط بین بهره‌وری ماشین حفر تونل دو سپره و سیستم امتیازدهی توده سنگ6776211314FAامیدلطفیدانشکده مهندسی معدن، دانشگاه صنعتی اصفهان، اصفهان، ایران.ابراهیمقاسمیدانشکده مهندسی معدن، دانشگاه صنعتی اصفهان، اصفهان، ایران.Journal Article20170512In this paper, the relationship between the rock mass rating system (RMR) and the productivity (U) of a double-shield tunnel boring machine has been investigated. For this purpose, first, daily excavation reports in the transfer tunnel and project delays in different formations of the Ab-e-Nosud RMR (southern part of Leileh) were examined and a 4.5 km length of this tunnel was recorded. The results showed that the overall productivity of the machine was 10% and the most delays were related to unfavorable geological conditions (GRRD). Next, the relationship between U and GRRD with RMR was evaluated using various forms of regression analysis. Among the empirical relationships developed, the best relationship for predicting U and GRRD in the studied tunnel is a quadratic polynomial function. Then, by creating a larger database including data from six tunneling projects, a comprehensive model was presented to evaluate the productivity of double-shield TBMs. This model is in logarithmic form and is able to provide an initial estimate of U for two-shield TBMs using RMR values. For this model, the statistical performance indicators, namely the coefficient of determination (R<sup>2</sup>), root mean square error (RMSE), and variance of error (VAF), were obtained to be 0.91, 0.003, and 0.91 percent, respectively. The results showed that all the equations proposed in this paper have acceptable accuracy and can provide an initial estimate of GRRD and U based on RMR values with an acceptable error rate.در این مقاله ارتباط بین سیستم امتیازدهی توده سنگ (RMR) با بهره‌وری (U) ماشین حفر تونل دو سپره مورد بررسی قرار گرفته است. برای این منظور در ابتدا گزارش‌های روزانه ی حفاری در تونل انتقال و تأخیرهای پروژه در سازندهای مختلف RMR آب نوسود (قطعه جنوبی لیله) مورد بررسی و مقدار 4.5 کیلومتر از طول این تونل ثبت گردید. نتایج نشان داد که بهره‌وری کلی ماشین 10درصد و بیشترین تأخیرها مربوط به شرایط نامساعد زمین شناسی (GRRD)می‌باشد. در ادامه ارتباط بین U و GRRD با RMR به کمک فرم‌های گوناگون آنالیز رگرسیون مورد ارزیابی قرار گرفت. در میان روابط تجربی توسعه داده شده، بهترین روابط به منظور پیش‌بینیU و GRRDدر تونل مورد مطالعه به صورت تابع چندجمله‌ای درجه دو می‌باشد. سپس با ایجاد یک پایگاه داده‌ی بزرگ‌تر شامل داده‌های ششپروژه‌ی تونل‌سازی یک مدل جامع به منظور ارزیابی بهره‌وری TBMهای دو سپره ارائه شد. این مدل به فرم لگاریتمی بوده و قادر است به کمک مقادیر RMR تخمین اولیه‌ای از U برای ماشین‌های TBM دو سپره فراهم آورد. برای این مدل، شاخص‌های آماری عملکرد یعنی ضریب تعیین (R<sup>2</sup>) خطای جذر میانگین مربعات (RMSE) و واریانس خطا (VAF) به ترتیب برابر با 0.91، 0.003 و 0.91 درصد به دست آمدند. نتایج نشان داد که تمامی معادلات پیشنهاد شده در این مقاله از دقت قابل قبولی برخوردارند و می‌توانند با نرخ خطای قابل قبولی تخمین اولیه‌ای از GRRD و U براساس مقادیر RMR ارائه دهند.https://www.irsrmjournal.ir/article_211314_f72748f9b829ae42dc633725022a90cd.pdfانجمن مکانیک سنگ ایراننشریه علمی-پژوهشی مکانیک سنگ2588-74321320171122Investigating the effect of joint geometry on estimating rock joint roughness using statistical studiesبررسی تأثیر شکل هندسه درزه در برآورد زبری درزه‌سنگ با استفاده از مطالعات آماری7789211518FAعلیرضاطالبی نژاددانشکده مهندسی معدن، نفت و ژئوفیزیک دانشگاه صنعتی شاهرود، ایران.سید محمد اسماعیلجلالیدانشکده مهندسی معدن، نفت و ژئوفیزیک دانشگاه صنعتی شاهرود، ایران.رضاخالو کاکاییدانشکده مهندسی معدن، نفت و ژئوفیزیک دانشگاه صنعتی شاهرود، ایران.Journal Article20170416Several researchers have attempted to investigate the effect of joint roughness during loading by simplifying and making different assumptions. Some researchers, such as Barton and Labuscher, have presented visual models, and the aim has been to use and adapt the surface roughness of the joint rock to the presented models and estimate the surface roughness of the joint rock. Some researchers, such as Tse and Cruden, Meyers, and El-Sudani, have used statistical methods to express the surface roughness of the joint rock using quantitative parameters. Although visual methods are simple and fast, they are associated with human judgment errors and the inability to examine the preference of the roughness of one surface over another, and the estimation of the joint rock roughness is subject to errors. In quantitative methods, the use of a quantitative parameter cannot correctly express the characteristics of the surface roughness of the joint rock. In this paper, using field observations of the condition of rock joint surfaces and information collected from the surfaces available in the sources, the definition of possible geometric shapes of rock joints for 203 samples has been attempted. Possible geometric shapes were examined and the most commonly used shapes were defined in the form of 20 geometric models as representative geometric models SF, Rp, Rq, and Z2. They were evaluated and classified using quantitative parameters for determining roughness such as representative geometric models. In this classification, a more accurate estimate of the degree of joint roughness can be achieved by using the joint shape (similarity of the joint surface to representative geometric models) and considering the joint surface height parameter (K).محققین متعددی تلاش نموده‌اند که با ساده‌سازی و فرضیات مختلف به بررسی تأثیر زبری درزه حین بارگذاری بپردازند. برخی محققین همچون بارتن و لابسچر نسبت به ارائه مدل‌های بصری اقدام نمودند و هدف استفاده و تطبیق زبری سطح درزه‌سنگ با مدل‌های ارائه شده و برآورد میزان زبری سطح درزه‌سنگ بوده است. برخی از محققین نیز همچون تسه و کرودن، میرز و ال سودانی از روش‌های آماری به کمک پارامترهای کمی به بیان زبری سطح درزه‌سنگ پرداختند. روش‌های بصری باوجوداینکه ساده و سریع هستند، اما با خطای قضاوت شخص و عدم امکان بررسی ارجحیت زبری یک سطح نسبت به سطح دیگر همراه می‌باشند و برآورد زبری درزه‌سنگ را با خطا مواجه می‌نماید. در روش‌های کمی، استفاده از یک پارامتر کمی نمی‌تواند به صورت صحیح بیانگر مشخصات زبری درزه‌سنگ باشد. در این مقاله با استفاده از برداشت‌های میدانی انجام شده از وضعیت سطوح درزه سنگ و اطلاعات گردآوری شده از سطوح موجود در منابع، نسبت به تعریف اشکال محتمل هندسی درزه‌سنگ برای 203 نمونه اقدام شده است. است. اشکال محتمل هندسی مورد بررسی قرارگرفته و اشکال با کاربرد بیشتر در قالب 20 مدل هندسی به عنوان مدل‌های ،SF و Z<sub>2</sub> ،Rp ،Rq هندسی معرف تعریف شدند. با استفاده از پارامترهای کمی تعیین زبری همچون مدل‌های هندسی معرف مورد ارزیابی و طبقه‌بندی قرار گرفتند. در این طبقه‌بندی، با استفاده از شکل درزه (شباهت سطح درزه به مدل‌های هندسی معرف) و مدنظر قرار دادن پارامتر ارتفاع سطح درزه (K) به برآورد صحیح‌تری از میزان زبری درزه می‌توان دست یافت.https://www.irsrmjournal.ir/article_211518_80aae219238cb0b14b5faa159f17821c.pdf