انجمن مکانیک سنگ ایراننشریه علمی-پژوهشی مکانیک سنگ2588-74321120170621Evaluation of Effective Factors on the Breakage of Granular Materials Using Discrete Element Method (DEM)ارزیابی عوامل مؤثر بر شکست مصالح دانه‌ای با استفاده از شبیه‌سازی به روش اجزای مجزا110211097FAعلیامین زادهدانشکده مهندسی عمران، دانشگاه صنعتی امیرکبیر، تهران، ایران.احمدفهیمیفردانشکده مهندسی عمران، دانشگاه صنعتی امیرکبیر، تهران، ایران.Journal Article20161011Based on the results of laboratory tests, various parameters significantly influence the behavior of granular materials. This article examines the effects of all-around stress, the shape of the grains, and the fracture mode on the propagation of particle fracture within granular materials. To achieve this objective, numerical simulations of several biaxial tests are conducted utilizing the discrete element method. In addition to being cost-effective and efficient, numerical methods can focus on one or multiple specific parameters, enhancing their utility in this field of study. Finally, the results obtained from the numerical modeling with the code of separate components used in this research are compared with the numerical and experimental results obtained from the past works in a graph. The comparison between the results shows an acceptable agreement between them. There are also differences in the results, which may be due to the two-dimensionality of the simulation, as well as the difference in how to define failure in experimental and numerical tests; Therefore, in general, using the desired code for future simulations seems appropriate.بر اساس نتایج آزمون های آزمایشگاهی، پارامترهای گوناگونی بر رفتار مصالح دانه‌ای تأثیر دارند. در این مقاله، تأثیر تنش همه جانبه، شکل و حالت شکست دانه‌ها بر گسترش شکست ذرات در مصالح دانه‌ای موردمطالعه قرارگرفته است. برای رسیدن به این منظور، از شبیه‌سازی عددی چندین آزمون دومحوری به کمک روش اجزای مجزا استفاده می‌شود. روش های عددی علاوه بر مزایایی مانند ارزان و سریع بودن، قابلیت تمرکز بر روی یک یا چند پارامتر خاص را نیز دارند. برای هرکدام از پارامترهای موردبررسی، نتایج شبیه‌سازی‌های انجام شده به صورت منحنی‌های درصد شکست ذرات نسبت به تنش همه جانبه ترسیم می‌گردد. آزمایش‌ها برای سه شکل مختلف از ذرات (سه، چهار و شش گوشه‌ای) که دارای دو حالت شکست متفاوت (تقسیم به دو قسمت مساوی یا فرسایش گوشه‌های تیز) هستنداجرا شده‌اند. نتایج نشان می‌دهد که افزایش هر دو پارامتر تیزگوشه‌گی و تنش همه جانبه باعث گسترش شکست ذرات نمونه‌ها می‌شود. علاوه بر این، حالت شکست نیز تأثیر قابل توجهی در میزان شکست ذرات دارد. درنهایت، نتایج به دست آمده از مدل‌سازی‌های عددی با کد اجزای مجزای استفاده شده در این تحقیق با نتایج عددی و تجربی حاصل از کارهای گذشته در یک نمودار مورد مقایسه قرارگرفته است. مقایسه بین نتایج، تطابق قابل قبول بین آن‌ها را نشان می‌دهد. اختلافاتی نیز در نتایج به چشم می خورد که ممکن است ناشی از دوبعدی بودن شبیه‌سازی و همچنین تفاوت در نحوه در تعریف شکست در آزمایش‌های تجربی با عددی باشد؛ بنابراین در مجموع، استفاده از کد موردنظر برای شبیه‌سازی‌های آتی مناسب به نظر می‌رسد.https://www.irsrmjournal.ir/article_211097_bf3f6b9e4f27fa85818623a0d623b688.pdfانجمن مکانیک سنگ ایراننشریه علمی-پژوهشی مکانیک سنگ2588-74321120170621Reliability Analysis of Bearing Capacity of Foundations on Rock Masses Using Monte Carlo Methodتحلیل قابلیت اعتماد ظرفیت باربری پی روی توده سنگ با استفاده از روش مونت کارلو1123211099FAمحمد حسینباقری پوراستاد گروه مهندسی عمران دانشگاه شهید باهنر، کرمان، ایران.علیغلامحسین پوردانشجوی دکتری مکانیک خاک و پی، دانشگاه شهید باهنر، کرمان، ایران.Journal Article20160329Among the possible options for building the foundations of huge structures, we can mention the foundations located on the rock mass. The bearing capacity of this type of foundation is one of the important issues of engineers' attention. Due to the non-homogeneous nature of the rock mass and the uncertainty of its parameters, the confidence factor cannot be logically and alone relied upon in the analysis of such issues. In this article, considering a footing on a rock mass as a case study and assigning a range of possible values for the effective parameters, the reliability of the bearing capacity of the foundation has been investigated. The results of the studies show that if reliability methods are used, the output of the design will be more reliable and the structures will be economically more economical in addition to maintaining stability and safety.از جمله گزینه‌های محتمل برای احداث فونداسیون سازه‌های عظیم می‌توان به پی های واقع بر روی توده‌سنگ اشاره کرد. ظرفیت باربری این نوع از فونداسیون‌ها از جمله مسائل مهم مورد توجه مهندسین است که به واسطه ماهیت غیر همگن توده‌سنگ و عدم قطعیت پارامترهای آن، ضریب اطمینان نمی‌تواند منطقاًو تنهایی در تجزیه و تحلیل این گونه مسائل مورد اتکا قرار گیرد. از طرفی مطالعات جدید نشان می‌دهد که قضاوت بهتر در مورد پایداری سازه بایستی متکی بر ضریب اطمینان و احتمال شکست به طور توأم باشد. این مسئله ضرورت استفاده از روش‌های قابلیت اعتمادپذیری را نشان می‌دهد. در این مقاله با در نظر گرفتن یک پی روی توده‌سنگ به عنوان مطالعه موردی و نسبت دادن دامنه‌ای از مقادیر محتمل برای پارامترهای مؤثر، قابلیت اطمینان ظرفیت باربری فونداسیون بررسی شده است. نتایج مطالعات، نشان دهنده این موضوع است که در صورت استفاده از روش های اطمینان پذیری، خروجی طراحی قابل اعتمادتر و سازه‌ها علاوه بر حفظ پایداری و ایمنی از نظر اقتصادی به صرفه‌تر خواهد شد.https://www.irsrmjournal.ir/article_211099_5ab83ecd9493ca64635ddad844e2477c.pdfانجمن مکانیک سنگ ایراننشریه علمی-پژوهشی مکانیک سنگ2588-74321120170621Determination of Longitudinal Deformation Profile for Supported Tunnels (SLDP) Using Numerical Modelingتعیین پروفیل تغییرشکل طولی تونل های دارای نگهداری (SLDP) با روش عددی2533211101FAعلی حسینعلی نژادیدانش آموخته کارشناسی ارشد مکانیک سنگ دانشگاه شهید باهنر کرمان ، کرمان، ایران.رضارحمان نژاددانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران.Journal Article20160526If the support is installed in the tunnel, the shape of the curve changes in the unsupported distance between the abutment and the support edge and the ultimate displacement decreases, which is a very limited research in this area. In this study, a method for drawing the LDP diagram for a supported tunnel, i.e. (SLDP), in more comprehensive conditions than previous studies is presented. For this purpose, a non-circular tunnel with a concrete lining in an elastoplastic environment for an RMR range of 40 to 70, an overburden height of 100 to 300 m, and under hydrostatic and non-hydrostatic stresses was numerically modeled using FLAC3D software. The maintenance variable parameters were its stiffness and the unsupported distance. From the data obtained from the numerical modeling, which was obtained by combining different modes of the above parameters, the longitudinal deformation profile of the supported tunnel (SLDP) was drawn, and then relations for determining SLDP were presented using statistical calculations.با توجه به اهمیت ایمنی سازه‌های زیرزمینی، انتخاب مناسب پارامترهای نگهداری و تحلیل اندرکنش آن با زمین همواره یک مسئله مهم بشمار می‌رود. یکی از مؤلفه‌های مهم در طراحی تونل ها به روش LDP همگرایی– همجواری منحنی پروفیل تغییر شکل طولی یا است که بر اساس آن، موقعیت نصب نگهداری تعیین می‌شود . محققین زیادی جهت تعیین آن در حالت تونل فاقد نگهداری راه کارهای گوناگونی ارائه نموده‌اند.<br>چنانچه نگهداری در تونل نصب گردد، شکل منحنی مزبور در فاصله بدون نگهداری بین سینه کار و لبه نگهداری تغییر کرده و جابجایی نهایی کاهش می‌یابد که در این مورد تحقیقات بسیار محدودی صورت گرفته است. در این تحقیق روشی برای رسم نمودارLDP برای تونل دارای نگهداری یعنی (SLDP) در شرایط جامع تر نسبت به تحقیقات قبلی ارائه شده است. بدین منظور با استفاده از نرم‌افزار FLAC<sup>3D </sup>تونلی غیردایروی دارای پوشش بتنی در محیط الاستوپلاستیک برای بازه RMR بین 40 تا 70، ارتفاع روباره 100 الی 300 متر و تحت تنش های هیدروستاتیک و غیرهیدروستاتیک مدل‌سازی عددی شد. به عنوان پارامترهای متغیر نگهداری سختی آن و فاصله بدون نگهداری انتخاب شد. از داده‌های حاصل از مدل‌سازی عددی که با ترکیب حالت های مختلف از پارامترهای فوق حاصل شد، پروفیل تغییرشکل طولی تونل نگهداری شده (SLDP) رسم گردید و سپس با استفاده از محاسبات آماری روابطی برای تعیین SLDP ارائه شد.<br> https://www.irsrmjournal.ir/article_211101_fcc2561c2e48efb36381a0b4273d658a.pdfانجمن مکانیک سنگ ایراننشریه علمی-پژوهشی مکانیک سنگ2588-74321120170621The Effect of Confining Pressure on the Sand Production in Hydrocarbon Reservoirs by Using Discrete Element Methodبررسی تأثیر فشار محصورکننده در تولید ماسه از مخازن هیدروکربوری با استفاده از روش المان مجزا3542211404FAمصطفیسیدآتشیدانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.کامرانگشتاسبیدانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.0000-0003-1202-3536روحالهبصیرتدانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.Journal Article20160816Iran has the world's largest gas reserves and the world's fourth largest oil reserves, most of which are located in sandstone reservoirs. In Iran, fields such as Mansouri, Ahvaz, and Rag Sefid have more problems in terms of sand production than other reservoirs, which is why their study is important.<br>The problem of sand production, as one of the fundamental challenges, has attracted the attention of many researchers for many years, and in this regard, many techniques have entered the market and have had a significant evolutionary growth. Using these methods, the effect of various parameters on sand production is examined. One of the effective parameters is the confining pressure, or in other words, the lateral pressure of the earth on sand production. In this article, the effect of this parameter is examined using the discrete component method in PFC3D software. The results showed that sand production increases with increasing confining stress.کشور ایران دارای اولین ذخایر گاز و چهارمین ذخایر نفتی دنیا است که بخش اعظمی از آن‌ها در مخازن ماسه‌سنگی قرار دارد. در ایران میدان‌هایی مانند منصوری، اهواز و رگ سفید ازنظر تولید ماسه نسبت به مخازن دیگر مشکل بیشتری دارند که بررسی آن‌ها ازاین جهت اهمیت دارند.<br>معضل تولید ماسه به عنوان یکی از چالش‌های اساسی سالیان متمادی فکر و اندیشه محققین زیادی را به خود معطوف داشته و در همین راستا تکنیک‌های بسیاری وارد بازار شده و رشد تکاملی قابل ملاحظه‌ای داشته‌اند. با استفاده از این روش‌ها، تأثیر پارامترهای مختلف بر تولید ماسه بررسی می‌شود. یکی از پارامترهای مؤثر، فشار محصورکننده و به عبارت دیگر فشار جانبی زمین بر تولید ماسه است. در این مقاله با استفاده از روش اجزای مجزا در نرم‌افزارPFC<sup>3D</sup> تأثیر این پارامتر بررسی‌شده است. نتایج نشان دادند با افزایش تنش محصورکننده، تولید ماسه افزایش پیدا می‌کند.https://www.irsrmjournal.ir/article_211404_6a1751287e6a9d20a8cfc68af8244810.pdfانجمن مکانیک سنگ ایراننشریه علمی-پژوهشی مکانیک سنگ2588-74321120170621Assessment of the Ground Vibration Risk Caused By Blasting Using a Developed FMEA Approach in an Uncertain Environmentارزیابی ریسک لرزش زمین ناشی از آتشباری با استفاده از رویکرد توسعه‌یافته FMEA در شرایط عدم قطعیت4353211409FAعزالدینبختآوردانشکده مهندسی معدن و مواد، دانشگاه صنعتی ارومیه، ایران.رضامیکائیلدانشکده مهندسی معدن و مواد، دانشگاه صنعتی ارومیهسید محمد علیصفویدانشکده مهندسی معدن و مواد، دانشگاه صنعتی ارومیهJournal Article20160414In this study, a new approach based on the FMEA method under uncertainty and the opinions of a three-person team of fire experts was used to assess the risk of ground vibration caused by fire. For this purpose, first, 14 event states were considered according to the effects of vibration on the crusher, thickener, industrial site, concentrator, key house, gas station, refinery, power plant, and explosives warehouse in the Songun copper mine. Using statistical analysis, a relationship was presented to calculate the minimum vulnerable distance caused by ground vibration. In the FMEA approach, by developing and applying qualitative classification patterns and their fuzzy equivalents, the fuzzy numbers of 14 event states and the fuzzy weights of the relative importance of risk factors were determined based on the opinions of the expert team. The fuzzy risk priority number for 14 states was calculated as a geometric mean by considering the effect of the fuzzy weights of the risk factors. The results showed that state C-4, which represented the effect of ground vibration caused by fire at point 4 on the industrial site, had the highest risk. Two cases F-9 (gas station) and G-10 (refinery) had the same risk and were close to the risk of the industrial site. The rock crusher (A-1) and the explosives warehouse (I-13) both had medium to low risk and the other parts had negligible risk. In this study, a new approach based on the FMEA method under uncertainty and the opinions of a three-person team of explosives experts was used to assess the risk of ground vibration caused by explosives. For this purpose, first, 14 event cases were considered according to the effects of vibration on the crusher, thickener, industrial site, concentrator, key house, gas station, refinery, power plant and explosives warehouse in the Songun copper mine. Using statistical analysis, a relationship was presented to calculate the minimum vulnerable distance caused by ground vibration. In the FMEA approach, by developing and applying qualitative classification patterns and their fuzzy equivalents, the fuzzy numbers of the 14 event cases and the fuzzy weights of the relative importance of the risk factors were determined based on the opinions of the expert team. The fuzzy risk priority number for 14 cases was calculated as a geometric mean by considering the effect of the fuzzy weights of the risk factors. The results showed that case C-4, which represented the effect of ground shaking caused by the fire at point 4 on the industrial site, had the highest risk. Two cases F-9 (gas station) and G-10 (refinery) had the same risk and were close to the risk of the industrial site. The stone crusher (A-1) and the explosives warehouse (I-13) both had medium to low risk and the other sections had negligible risk.در این تحقیق، به منظور ارزیابی ریسک لرزش زمین ناشی از آتشباری از رویکرد جدیدی بر اساس روش FMEA در شرایط عدم قطعیت و نظرات تیمی سه نفره از کارشناسان آتشباری استفاده شد. بدین منظور، نخست مطابق با اثرات لرزش بر سنگ شکن، تیکنر، سایت صنعتی، کارخانه تغلیظ، کلیدخانه، پمپ بنزین، تصفیه خانه، نیروگاه برق و انبار مواد ناریه در معدن مس سونگون، 14 حالت رخداد، مدنظر قرار گرفت. با استفاده از تحلیل آماری، رابطه ای برای محاسبه حداقل فاصله آسیب پذیر ناشی از لرزش زمین ارائه شد. در رویکرد FMEA ، با تدوین و به کارگیری الگوهای رده بندی کیفی و معادل فازی آن‌ها، اعداد فازی 14حالت رخداد و وزن‌های فازی درجه اهمیت نسبی فاکتورهای ریسک بر اساس نظرات تیم کارشناسی تعیین شد. عدد اولویت ریسک فازی برای 14 حالت با در نظر گرفتن تأثیر وزن‌های فازی فاکتورهای ریسک به صورت میانگین هندسی محاسبه شد. نتایج نشان داد که حالت C-4 که بیانگر تأثیر لرزش زمین ناشی از آتشباری در نقطه 4 بر سایت صنعتی بود، بیشترین ریسک را داشت. دو حالت F-9 (پمپ بنزین) و G-10 (تصفیه‌خانه) دارای ریسک یکسان و نزدیک به ریسک سایت صنعتی بودند. سنگ‌شکن (A-1) و انبار مواد ناریه (I-13) هر دو ریسک متوسط به پایین و سایر بخش‌ها ریسک ناچیزی داشتند.https://www.irsrmjournal.ir/article_211409_f90be01199e238aa28a809ffbfe2adf3.pdfانجمن مکانیک سنگ ایراننشریه علمی-پژوهشی مکانیک سنگ2588-74321120170621Distribution function of random variable of shotcrete lining thickness in temporary tunnel supportتابع توزیع متغیر تصادفی ضخامت پوشش شاتکریت در نگهداری موقت تونل‌ها5567211376FAفرنوشباسلیقهدانشکده مهندسی عمران، دانشگاه صنعتی شاهرود، ایران.علیکیهانیدانشکده مهندسی عمران، دانشگاه صنعتی شاهرود، ایران.Journal Article20160722One of the most important issues in the reliability analysis of any structure is the correct knowledge of the distribution of the random variables of this analysis subset, which is obtained based on the realities of the construction of this type of structure in executive projects. In this research, an attempt has been made to propose an appropriate distribution function for the thickness of shotcrete cover in temporary maintenance of tunnels, based on the available statistical information obtained from the impressions of a project under construction in Iran. For this purpose, different distribution functions have been determined using three methods of goodness-of-fit tests, evaluation and best-fit distribution functions. Considering the results obtained from all three methods, the Generalized Extreme Value distribution for the thickness of shotcrete is proposed.یکی از مهم‌ترین مسائل در تحلیل قابلیت اعتماد هر سازه‌ای، اطلاع صحیح از نحوه‌ی توزیع متغیرهای تصادفی زیرمجموعه این تحلیل است که بر اساس واقعیات ساخت این نوع سازه‌ها در پروژه‌های اجرایی به دست آمده باشد. در این تحقیق، سعی شده با توجه به اطلاعات آماری موجود حاصل از برداشت‌های یک پروژه در حال ساخت در ایران، تابع توزیع مناسبی برای ضخامت پوشش شاتکریت در نگهداری موقت تونل‌ها پیشنهاد شود. به این منظور توابع توزیع مختلف با استفاده از سه روش آزمون‌های نیکویی برازش، ارزیابی و بهترین توابع توزیع مناسب مشخص گردیده‌اند. با توجه به نتایج به دست آمده از هر سه روش، توزیع Generalized Extreme Value برای ضخامت شاتکریت، پیشنهاد می‌شود.https://www.irsrmjournal.ir/article_211376_dee56296a4555cc508d30a715dac3574.pdfانجمن مکانیک سنگ ایراننشریه علمی-پژوهشی مکانیک سنگ2588-74321120170621Providing the DAT Innovative Model to Estimate Time and Cost of Tunnel and Updating with the Data Acquired During Excavationارائه‌ی مدل ابتکاری DAT برای برآورد زمان و هزینه‌ی تونل و به روزرسانی با داده‌های حین حفاری6988211410FAارسلانمحمودزادهدانشکده مهندسی معدن، نفت و ژئوفیزیک، دانشگاه صنعتی شاهرود، ایران.شکرالهزارعسنگ، دانشکده مهندسی معدن، نفت و ژئوفیزیک، دانشگاه صنعتی شاهرود، ایران.رحمانداراییدانشکده مهندسی معدن، نفت و ژئوفیزیک، دانشگاه صنعتی شاهرود، ایران.Journal Article20160503Scheduling is of great importance in the planning and management of construction projects. The complex interdependence between construction activities in tunnels affects the construction time and costs to some extent. Ground conditions, construction time and costs are fundamental considerations in decision-making for the planning and design phase of a project. In this paper, the innovative DAT method is applied to probabilistically assess ground conditions, construction time and costs. During construction, real geological data for the excavated sections of the tunnel become available, and geological uncertainties for these sections are completely eliminated. These new data can be used to update the expected geological conditions of the tunnel route in order to achieve more accurate predictions for the unexcavated section. Schedules are major concerns in construction planning and management. The mutual interferences among construction activities of tunnels are complicated, which will affect scheduling to some degree. Ground condition and construction (excavation & support system) time and costs are key factors in decision making during the planning and design phase of a tunnel project.<br>In this work the DAT innovative methodology for the probabilistic estimation of ground condition and construction time and costs is used. As construction progresses, geologic information is checked based on the excavated part of the tunnel and, therefore, the uncertainty about this part of the tunnel will disappears. This new information can be used to update the geology condition of the tunnel in order to obtain more precise prediction for unexcavated part.<br>In this paper, an engineering application to Garan road tunnel is well presented to demonstrate how the ground conditions and the construction time and costs are updated during construction. Finally, the results of simulations for the initial prediction and the updated prediction will be compared in order to see how the construction time and costs distributions of the given tunnel are changed after the geologic updating.Finally, reducing of uncertainty about the construction time and costs is resulted. It facilitates both the owners and the contractors to be aware of the risk they should carry before construction of unexcavated part, and it is useful for both tendering and bidding.زمان‌بندی از اهمیت فراوانی در برنامه ریزی و مدیریت ساخت پروژه‌ها برخوردار است. وابستگی پیچیده‌ی میان فعالیت‌های ساخت در تونل‌ها، زمان و هزینه‌های ساخت را تا حدودی تحت تأثیر قرار می‌دهد. شرایط زمین و زمان و هزینه‌های ساخت از موارد اساسی در تصمیم‌گیری‌ها برای مرحله ی برنامه‌ریزی و طراحی یک پروژه به حساب می‌آیند. در این مقاله، روش ابتکاری DAT به منظور ارزیابی احتمالاتی شرایط زمین و زمان و هزینه‌های ساخت بکار گرفته شده است. در طول ساخت، داده‌های زمین شناسی واقعی برای بخش‌های حفاری شده ی تونل در دسترس قرار می گیرد و عدم قطعیت های زمین‌شناسی برای این بخش‌ها به طور کامل از بین می‌رود. این داده‌های جدید می‌توانند در به روزرسانی شرایط زمین‌شناسی مورد انتظار مسیر تونل به منظور دست‌یابی به پیش‌بینی‌های دقیق‌تر برای بخش حفاری نشده، مورداستفاده قرار گیرند.<br>در این مقاله به منظور نشان دادن چگونگی پیش‌بینی شرایط زمین‌شناسی مورد انتظار در مسیر تونل، زمان و هزینه‌های موردنیاز ساخت و همچنین به روزرسانی این موارد در طول فرآیند ساخت، از تونل جاده ی همرو به عنوان مطالعه موردی استفاده شده است. برای نشان دادن تأثیر به روزرسانی‌ها بر روی نتایج اولیه، میزان زمان و هزینه های به دست آمده از مدل اولیه بازمان و هزینه‌های به دست آمده از مدل به روزرسانی شده، مقایسه شده است. درنهایت، کاهش عدم قطعیت در مورد زمان و هزینه های ساخت تونل نتیجه شده است. با توجه به نتایج به دست آمده، به روزرسانی داده‌ها در طول ساخت می تواند کمک بسیار خوبی در آگاه ساختن پیمان کارها و کارفرماهای پروژه در پذیرفتن میزان ریسک و ارائه‌ی پیشنهادها برای ساخت بخش‌های حفاری نشده‌ی تونل محسوب شود.https://www.irsrmjournal.ir/article_211410_18e9f4d9e0e867f93d2fa2d5e54f2cf8.pdfانجمن مکانیک سنگ ایراننشریه علمی-پژوهشی مکانیک سنگ2588-74321120170621Predicting the modulus of deformation of rock masses in southwestern Iran using multivariate linear regressionپیش‌بینی مدول تغییرشکل پذیری توده سنگ‌های جنوب غربی ایران با استفاده از رگرسیون خطی چند متغیره8996211295FAمهنازاصلان زادهدانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه بین المللی امام خمینی (ره)، قزوین، ایران.مهدیحسینیدانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه بین المللی امام خمینی (ره)، قزوین، ایران.Journal Article20160421Knowledge of geomechanical parameters of soil and rock is important in the design and construction of engineering structures. The modulus of deformation can be determined by in situ tests and indirect methods. In estimating this modulus indirectly, empirical relations are a simple and inexpensive method, but due to changes in the type of rock and the nature of the rock mass, the use of empirical relations in other regions of the world will be mostly accompanied by errors. In this paper, an attempt has been made to estimate the modulus of deformation of rock mass (E_m) of the rock mass of southwestern Iran using the parameters of elastic modulus of virgin rock (Ei) and rock mass rating (RMR). For this purpose, the multivariate linear regression method has been used. The database used includes 333 data. To examine the performance of the relationship and evaluate its accuracy, the coefficient R^2 (coefficient of determination) and RMSE (root mean square error) were used. The coefficient R^2 for the data is 0.811 and the value of RMSE is 0.1921.آگاهی از پارامترهای ژئومکانیکی خاک و سنگ در طراحی و ساخت سازه‌های مهندسی از موارد حائز اهمیت می‌باشد. مدول تغییرشکل پذیری توسط آزمایش‌های برجا و روش های غیرمستقیم قابل تعیین می‌باشد. در تخمین این مدول به روش غیرمستقیم، روابط تجربی روشی ساده و ارزان هستند اما به دلیل تغییرات نوع سنگ و طبیعت توده سنگ استفاده از روابط تجربی در مناطق دیگر جهان عمدتاً با خطا همراه خواهد بود. در این مقاله سعی شده است با استفاده از پارامترهای مدول الاستیک سنگ بکر ( Ei ) و امتیاز توده سنگ (RMR) به تخمین مدول تغییرشکل پذیری توده سنگ(E_m) توده سنگ‌های جنوب غربی ایران پرداخته شود. بدین منظور از روش رگرسیون خطی چند متغیره استفاده شده است. پایگاه داده‌های استفاده شده شامل 333 داده می‌باشد. جهت بررسی عملکرد رابطه و ارزیابی دقت آن از ضریب R^2 (ضریب تعیین) و RMSE (جذر میانگین مربع خطا) استفاده شد. ضریب R^2 برای داده‌ها 0.811 و مقدار RMSE 0.1921 می‌باشد.https://www.irsrmjournal.ir/article_211295_6394d260d47763f795a74920e7cf5d7e.pdf